اسباب و سرچشمه‌های روزی

سورهٔ نحل، آیات 73 و 74

در آیات فوق اشاره‌ای به تنگ‌نظری و بخل بسیاری از انسان‌ها شده که آنها حاضر نیستند از مواهب بیشتری که در اختیار دارند، به زیردستان خود ببخشند (؛ مگر آنان که در مکتب تربیتی انبیاء و رهبران الهی، پرورش یافته‌اند).

در ذیل همین آیات، در روایاتی تأکید و توصیه به مسئلهٔ مساوات و مواسات شده است؛ از جمله در «تفسیر علی بن ابراهیم» ذیل آیات فوق می‌خوانیم:

برای انسان سزاوار نیست که در خانه غذای اختصاصی داشته باشد و از چیزی بخورد که خانوادهٔ او نمی‌خورد.1

و نیز از ابوذر نقل شده که گفت: از پیامبر(ص) شنیدم، می‌فرمودند:

زیر دستان شما برادران شما هستند. از آنچه می‌پوشید، به آنها بپوشانید و از آنچه می‌خورید، به آنها اطعام کنید.»

ابوذر بعد از این توصیهٔ پیامبر(ص) کاری می‌کرد که ردا و لباس زیردستانش با خودش کمترین تفاوتی نداشته باشد.2

از روایات فوق و همچنین از خود آیه که می‌گوید: «فَهُمْ فیْه سَواءٌ» استفاده می‌شود که:

اسلام توصیه می‌کند همهٔ مسلمانان به عنوان یک برنامهٔ اخلاق اسلامی، با همهٔ اعضای خانوادهٔ خود و کسانی که در زیردست آنها قرار دارند، حتّی الامکان، مساوات را رعایت کنند و در محیط خانواده و در برابر زیردستان، هیچ‌گونه فضیلت و امتیازی برای خود قائل نشوند.

پی‌نوشت‌ها