عنقا شکار کس نشود!

سردبیر

تربیت مهدوی، تربیت نسل منتظر، تربیت ولایی و هر عنوان دیگری که مترادف این عبارات، جعل و مطرح شود، ذهن و زبان جمعی از مربّیان، معلّمان، جامعه‌شناسان، مبلّغان دینی و مذهبی را به خود درگیر کرده و هر گروه از منظر دریافت خویش از انسان، مذهب و مهدویت، به شرح و تفصیل پرداخته و مجموعه‌ای از بایدها و نبایدها را مطرح می‌کند و دست آخر، نسخه‌ای پیچیده و وجدان خویش را راحت می‌سازد که ادای تکلیف کرده است و بقیهٔ مردم در پی آن نسخه‌ها باید روانه شوند و دوای درد خود بیابند.

آیا نباید قبل از کسب و درک تعریفی حقیقی از انسان، دربارهٔ حکمت خلق عالم و آدم، نقشهٔ کلّی الهی در جعل دین و انزال کتب و ارسال انبیاء سخن گفت؟ و از مأموریت آن کس که بار تکلیف تحقّق آن نقشه و به سرانجام رساندن منظور نظر خالق حکیم را بر دوش دارد، سؤال نمود؟

سهم اصلی و بزرگی از همهٔ آنچه بدان‌ها اشاره شد، به حقایق پوشیده و باطن هستی برگشت می‌کند. عالمی که از دسترس انسانِ مانده در چارچوب جهان مادّی، خارج است و دسترسی به آن

ممکن نیست؛ مگر آنکه مردانی از خود بیرون شده و گذر کرده از جهان محسوس از مسیر سیر باطنی و کشف و شهود دل، به سهمی از آن حقایق دسترسی بیابند. جز این، مراتبی از آن حقایق از مسیر کلام وحیانی، ارسال انبیاء و انزال کتب بیان شده و فرزندان آدمی را چاره‌ای جز سر سپردن بر آستان معلّمان حقیقی (انبیاء و اوصیای الهی) و تسلیم محض باقی نمی‌ماند.

به کلام اوّل برمی‌گردم. تربیت مهدوی یعنی تربیت انسان مطابق خاستگاه حضرت مهدی - ارواحناله الفداء؛

- تربیت انسان برای همراهی و یاری حضرت حجّةالله، امام مبین و بقیّةالله، در امر مهمّ محقّق شدن نقشهٔ کلّی الهی و خلافت حضرت انسان کامل و میراث‌بران صالح بر گسترهٔ ارض و سماء؛

- تربیت انسان برای آنکه با گذر از منِ نفسانی و تعلّقات این جهانی، از زمان و مکان فانی خلاص و به زمان باقی برسد؛

- تربیت انسان برای شناخت نفس خودش، برای شناخت ربّ الارباب خودش؛

- تربیت انسان برای تقرّب به مراتب عالی حضور و شهود بر آستان حضرت حق؛

- تربیت انسان برای اینکه به نقطهٔ تعادل و عدالت در تمامی ساحات وجودی خودش برسد؛ از نقص و ضعف رهیده و به قوّت و تنومندی جان برسد؛

- تربیت انسان برای آنکه به هویّت و حقیقت وجودی خودش برسد و از زنجیر و محبس هوی و هواجس رها شود؛

- تربیت انسان برای آنکه دریابد «وَمَا خَلَقْتُ ٱلْجِنَّ وَٱلْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ»؛

- تربیت انسان برای آنکه «عبد» شود، در خیل عبادالرحمن وارد شود و از بند عبدالشّیطان خلاص گردد؛

- تربیت انسان برای آنکه به مراتبی از ولایت الهی دست یابد و از هرچه خوف و حزن جاری و حکم بر عالم مُلکی، رهایی یابد؛

- تربیت انسان برای آنکه از ظلمت و کثافات پیراسته و به نور و روشنایی برسد؛

- ...

آنکه فرمود: «اللَّهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ»، خداوند متعال جلّ و علا، نور، حقیقت و باطن آسمان‌ها و زمین است، در آیتی دیگر فرموده است: «ٱللَّهُ وَلِيُّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ يُخْرِجُهُم مِّنَ ٱلظُّلُمَٰتِ إِلَى ٱلنُّورِ» الله تعالی، ولی و سرپرست ایمان‌آورندگان است. همو که آنان را از ظلمات، خارج و به نور می‌رساند. به عکس طاغوت که آدمی را از نور به ظلمت و تاریکی و کدورت می‌رساند. عالم مادّی و ملکی کدر، زمخت و ظلمانی است؛ در همان حال که عنصر روحی و نورانی مجرّد در کالبد آدمی، چون مرغی در قفس، خود را به دیوار و در می‌کوبد، شاید که خلاصی جسته و به مکان و مأمن حقیقی خودش برسد. به قول جناب شاعر (حافظ):

خُرَّم آن روز کز این منزلِ ویران بروم

راحتِ جان طلبم و از پِیِ جانان بروم...

دلم از وحشتِ زندانِ سِکَندَر بگرفت

رخت بربندم و تا مُلکِ سلیمان بروم

سلطان تکیه‌زده بر تخت ولایت و اسغناء بر بلندای قاف عزّت، صاحب عصر و زمان، حضرت بقیّةالله؟عج؟ است؛ هم ایشان که آدمیان را صلا می‌دهد و فرامی‌خواند. آیا چنین شاهبازی شکار مگسی حقیر می‌شود؟‌

ای مگس حضرت سیمرغ نه جولانگه توست

عرض خود می‌بری و زحمت ما می‌داری؟

تو به تقصیر خود افتادی از این در محروم

از که می‌نالی و فریاد «چرا» می‌داری؟1

می‌خواستم عرض کنم، هر نسخه و دستورالعملی که بخواهد با معکوس‌ساختن روابط، عالی را به جای دانی و در خدمت دانی درآورد، مرتکب ظلمی عظیم می‌شود و باعثی برای فروغلتیدن فرزندان عالمی در درکات ظلمانی جهل و جهنّم.

گفتمان مهدوی، در خدمت هواجس حیوی و دنیوی درنمی‌آید و در خدمت آنکه زمان و مکان فانی را آباد و زمان و مکان باقی و نورانی را ویران می‌طلبد، درنمی‌آید.

سلطان سریر عزّت، مصلح کل، امام عدل، خلیفةالله و بقیّةالله، همه را در خدمت می‌طلبد؛ همه را با خود و در مسیر تحقّق حکمت اصلی، زدودن پهنهٔ آسمان و زمین از ظلمات و کثافات می‌خواهد. به قول جناب عطّار نیشابوری

گر مرد رهی میان خون باید رفت

وز پای فتاده سرنگون باید رفت

تو پای به ره درنه و از هیچ مپرس

خود راه بگویدت که چون باید رفت2

تهی شدن از خود، سپرافکندن، از ما و منی گذشتن، هیچ شدن و عبد شدن، شرط اوّل قدم در سیر مردانی است که قصد سفر در عالم بالا و رسیدن به محضر سلطان سریر عدالت و ولایت کرده‌اند و تربیت مهدوی و تحقّق این امر، در اوّل قدم، خروج از همهٔ عهدهای اعتباری و ورود به عهد و تجدید عهد با حضرت ولیّ الله الاعظم؟عج؟ است؛ عهدی که با جان و قلب منعقد می‌شود، برای درخدمت آمدن و نه در خدمت وارد ساختن.

هزاران و میلیون‌ها دست بر آستان آسمان و زلف اولیای الهی از خاندان وحی دراز است، برای درخدمت گرفتن حضرات عالی‌مقام و رفع هواجس و خواسته‌های پست دنیوی فردی و جمعی.

چه بسا مردان و زنانی که این فرهنگ متعالی مهدوی را در خدمت آبادانی دنیا و هموارساختن زیست دنیوی وارد می‌سازند. راز طولانی شدن غیبت ولیّ خدا را در چه جست‌وجو می‌کنیم؟

لحظه‌ای چشم بگشاییم، درمی‌یابیم که آن وجود متعالی را نه برای ایشان و در خدمت ایشان، بلکه در خدمت خود می‌خواهیم.

- آنکه عزم تربیت انسان مؤمن می‌کند، ضرورتاً می‌بایست تعریف حقیقی و نه اعتباری حاصل آمده از علم حصولی دربارهٔ انسان را کشف کند؛ تعریف ارائه شده در منظومهٔ فرهنگ الهی ولایی مهدوی.

- ضرورتاً می‌بایست مرز حائل میان جهان فانی و عالم باقی کشف را وصول به آن عالم کشف و تبیین شود؛

ضرورتاً می‌بایست از لسان سخنگویان کلام وحیانی (قرآن و اهل بیت؟عهم؟)، از نقشهٔ کلّی الهی و حکمت خلق عالم و آدم آگاهی یافت و همهٔ ساز و کار فردی و جمعی را با آن نقشه هم‌سو

ساخت؛

- ضرورتاً می‌بایست به مراتبی بلند از صفات کمالی حجّت حق معرفت یافت و سعی و مجاهدت در تجربهٔ مراتبی از آن صفات و خصال داشت تا آنکه در جغرافیای مغناطیس وجودی آن امام، جذب و شکار ایشان شویم.

- ضرورتاً می‌بایست، به مراتب بالایی از معرفت دربارهٔ مقام نوری حضرت ولی الله رسید و در این‌باره سعی و مجاهدت تمام داشت. در این مسیر علم حصولی و دانش اعتباری به پشیزی نمی‌ارزد.

فرموده بود:

بی پیر مرو تو در خرابات

هرچند سکندر زمانی

می‌بایست دست به دامان اولیای الهی آویخت، همّت طلبید، خلوت و شب‌بیداری داشت.

کلام آخر:‌

راز درون پرده ز رندان مست پرس

کاین حال نیست زاهد عالی‌مقام را

عنقا شکار کس نشود، دام بازچین

کانجا همیشه بادیه دست دام را

در بزم دور یک دو قدح درکش و برو

یعنی طمع مدار وصال مدام را

والسّلام تصدّق مولا

پی‌نوشت‌ها