آسیب‏شناسی آخر الزمان

صفحات چاپی ۸۴ تا ۸۷، ۸۹ تا ۹۰

مطالعه در کتاب‌خوان
صفحهٔ ۸۵

قسمت اول

مهدی نیلی پور

قرآن کریم در یکی از آیات شریف خود دوره‏ای را به نام دوره ارتداد برای جوامع اسلامی پیش بینی کرده، می‏فرماید:

یا ایها الذین آمنوا من یرتد منکم عن دینه فسوف یات الله بقوم یحبهم و یحبونه اذلة علی المومنین اعزة علی الکافرین یجاهدون فی سبیل الله و لا یخافون لومة لائم ذلک فضل الله یؤتیه من یشاء والله واسع علیم. (2)

ای کسانی که ایمان آورده‏اید، هر که از شما از دینش بازگردد چه باک؛ زودا که خدا مردمی را بیاورد که دوستشان بدارد و دوستش بدارند. در برابر مؤمنان فروتنند و در برابر کافران سرکش؛ در راه خدا جهاد می‏کنند و از ملامت هیچ ملامتگری نمی‏هراسند. این فضل خداست که به هر کس که خواهد ارزانی دارد، و خداوند بخشاینده و داناست.

بر اساس این آیه شریفه و با توجه به برداشتی که علامه طباطبایی (قدس سره) در تفسیر المیزان در جلد پنجم (عربی) در توضیح این آیه شریفه داشته‏اند و با توجه به روایاتی که از اهل بیت عصمت و طهارت (ع) رسیده است ما می‏توانیم پیش‏گویی‏هایی برای آینده جوامع اسلامی، از جهت فرهنگی، سیاسی و اقتصادی داشته باشیم. از جمله پیش‏گویی‏ها این است که در دوران پایانی عمر زمان و یا به تعبیر خود روایات آخرالزمان جوامع اسلامی و مسلمین دچار دو حرکت متعاکس از نظر برخورد با ارزش‏ها می‏شوند.

بر اساس پیش‏گویی قرآن دوره ارتدادی برای جوامع اسلامی و مسلمین ممکن است رخ بدهد و در نقطه مقابل به جای افرادی که مرتد شده‏اند انسان‏های دیگری با خصوصیاتی که آیه شریفه یک یک آنها را ذکر می‏کند، جایگزین می‏شوند. از این مطلب بر می‏آید که جوامع اسلامی و مخصوصا جوامعی که از نظر بنیه های اعتقادی دچار ضعف‏هایی هستند یک دوره ارتداد یا برگشت از ارزش‏های دینی را پیش رو خواهند داشت. البته در نقطه مقابل انسان‏هایی خواهند بود که جایگزین این انسان‏های مرتد می‏شوند.

ارتداد در اینجا به معنی برگشت از اصول اعتقادی نیست؛ آنچنان که در فقه مصطلح است. بلکه یک اصطلاح قرآنی است که به معنی برگشت از ارزش‏هاست. وقتی که ما مراجعه به روایات اسلامی می‏کنیم می‏بینیم در آنها هم نشانه‏هایی بر این موضوع وجود دارد. بر همین اساس، بحثی تنظیم کرده‏ایم به نام آسیب شناسی آخرالزمان، یعنی آفت‏هایی که ممکن است گروه‏هایی از مردم و یا ارزش‏ها و مقدسات در دوره آخر الزمان گرفتار آن بشوند. به عبارتی وقتی که شما خانواده را و برخورد پدر و مادر و فرزندان را در دوره آخر الزمان از دیدگاه روایات مورد دقت قرار می‏دهید می‏بینید که آسیب‏ها و آفت‏هایی در خانواده‏ها و در ارتباط بین افراد و اعضاء خانواده ممکن است وجود داشته باشد که اگر همه مؤمنین این آفت‏ها و آسیب‏ها را به دقت از دیدگاه معصومین (ع) مورد مطالعه قرار بدهند چند نتیجه برای آنها خواهد داشت.

نتیجه اول این است که آنها برای اینکه در دامن این آفت‏ها و آسیب‏ها نیفتند برای خودشان نوعی حراست و حفاظت ایجاد می‏کنند. نتیجه دیگر اینکه برای آنها زمینه یک نحوه پیش بینی و زمان شناسی فراهم می‏شود.

در دوره آخرالزمان بر اساس این آیه شریفه یک دوره بازگشت از ارزش‏ها وجود دارد که شما با مراجعه به روایات تفصیل، تفسیر و تبیین این بازگشت را به دقت می‏بینید. در روایات از یک سو

صفحهٔ ۸۶

آسیب‏هایی که در آخرالزمان متوجه مقدسات و ارزش‏هایی چون امر به معروف و نهی از منکر، قرآن، اذان، برخورد با علما و... می‏شود ذکر شده است. از سوی دیگر آسیب‏هایی که برای آحاد مردم جامعه؛ مانند علما، حکام، پدر و مادرها، فرزندان، زنان و مردان پیش می‏آید یکی یکی به آنها اشاره شده است.

از دیدگاه دیگر می‏توانیم به این قصه این جور نگاه کنیم که آسیب‏هایی ممکن است از نظر اقتصادی، سیاسی و اخلاقی و اعتقادی گریبانگیر مردم شود که علم به این آسیب‏ها نوعی روشنی در ذهن انسان ایجاد می‏کند، افقی را باز می‏کند که باعث می‏شود انسان مواظبت‏های جدی نسبت‏به خودش داشته باشد و وظیفه خودش را بهتر تشخیص دهد.

حضرت استاد مطهری در کتابی که در باره حضرت مهدی (ع) دارند به همین آیه شریفه اشاره می‏کند.

این آیه شریفه می‏فرماید: ای کسانی که ایمان آورده‏اید اگر عده‏ای از شما در پایبندی به اصول و ارزش‏های دینی دچار برگشت و ارتجاع و ارتداد شدند خداوند متعال جانشین می‏کند گروه دیگری از مؤمنین که آنها در مرحله دینداری و دین باوری بسیار بسیار قوی و خالصانه عمل می‏کنند. گروهی که جانشین شما هستند با این خصوصیات هستند که «یحبهم و یحبونه‏» ؛ آنها خداوند متعال را دوست دارند و خداوند متعال هم ایشان را دوست دارند که یک پیوند عاطفی دو طرفه بین این گروه از مؤمنین و خداوند و از طرف خداوند با این افراد وجود دارد. از خصوصیات دیگری که اینها دارند این است که در برابر مؤمنین انسان‏های متواضع و فروتنی هستند «اذلة علی المؤمنین‏» که نشان دهنده ارتباط سالم اجتماعی است که بین این گروه مؤمنین وجود دارد. فت‏بعدی که خداوند متعال برای این گروه ذکر می‏کند می‏فرماید: «اعزة علی الکافرین‏» ؛ در برابر بیگانگان فکری و در برابر کسانی که از نظر فکری انسان‏های سالمی نیستند و در حد کفر و نفاق هستند موضع‏گیری سخت دارند و هیچ نرمشی در برابر آنها نشان نمی‏دهند. صفت‏بعدی این گروه جانشین این است که «یجاهدون فی سبیل الله‏» ؛ در مسیر خداوند متعال از خودشان و از مال خودشان مایه می‏گذارند. اینها روحیه جهادی و یا به عبارتی روحیه بسیجی دارند و در مسیر خدا از همه موجودی‏های خودشان سعی می‏کنند که مصرف کنند. و باز صفت دیگر «و لایخافون لومة لائم‏» ؛ این چنین افرادی که جانشین گروه مرتد هستند کسانی هستند که از سرزنش سرزنش کنندگان و ملامت‏ها، از هر سویی که باشد ترس و ابایی ندارند و در برابر جنگ روانی که از طرف دشمن به آنها اعمال می‏شود مقاومت دارند. بعد نهایتا خداوند متعال می‏فرماید: «ذلک فضل الله یؤتیه من یشاء» ؛ این گروه جانشین با این خصوصیات کسانی هستند که شامل فضل خداوند متعال هستند و بعد می‏فرماید: «والله واسع علیم‏».

از این آیه استفاده می‏شود که در آخرالزمان دو گروه مقابل هم قرار می‏گیرند: عده‏ای گرفتار فساد و فتنه دوره آخرالزمان و دچار مشکلات می‏شوند و به عبارتی میکروب‏هایی که در آخرالزمان وجود دارند در روح آنها نفوذ می‏کند و دین آنها را دچار مشکل می‏کند و در نقطه مقابل دقیقا در همان زمان گروه دیگری وجود دارند که آنها در برابر این حوادث و این آفات اجتماعی و یا دینی مقاومت و صبوری می‏کنند، پایمردی از خودشان نشان می‏دهند و آنها می‏توانند از زمینه‏سازان فرج آقا و مولا امام زمان (ع) باشند. بد نیست این مطلب را خدمتتان عرض کنم به عنوان مژده، مژده‏ای که شاید برای آنها که معتقد به حرکت در مسیر امام زمان (ع) هستند، بشارت بسیار زیبایی باشد و نقطه حرکتی باشد برای اینکه هر چه بیشتر ما در مسیر امام زمان (ع) و ترویج فرهنگ اهل‏بیت (ع) تلاش بیشتری کنیم.

ذیل همین آیه شریفه روایتی است که در چند تفسیر؛ از جمله در تفسیر المیزان و مجمع البیان هم نقل شده است. در این روایت آمده است که وقتی این آیه نازل می‏شود سؤال می‏شود از پیامبر اکرم (ص) که این گروه جانشین چه کسانی هستند؟ در یک روایت‏بسیار کوتاه و زیبا که برای همه ایرانیان مؤمن می‏تواند این مژده خیر و بشارتی باشد آمده است: پیامبر اکرم (ص) دستشان را بر شانه سلمان زدند و فرمودند «من هولاء» ؛ این گروه جانشینی که کاملا معتقد و جدی وارد میدان دین می‏شوند و آن آسیب‏های دوره آخرالزمان کمتر می‏تواند در آنها نفوذ کند از ایرانیانی هستند که معتقد و پا برجا هستند و آنها می‏توانند مروج و مؤید دین در

صفحهٔ ۸۷

آن مقطعع زمانی باشند.

این شاید خودش جای بحث مفصل داشته باشد که ما می‏توانیم این آیات و روایات را در کنار هم بگذاریم و شوق دینداری بیشتر و روح فداکاری بیشتر در مسیر دین را در جوان‏هایمان که استعداد دینداری بالاتر و بهتری دارند احیاء کنیم. که این به صورت جداگانه می‏تواند مورد بحث قرار بگیرد. فقط به عنوان یک مژده خواستم خدمتتان عرض بکنم که در بعضی از روایات، این گروه جانشین از نسل سلمان فارسی هستند و یا به عبارتی صحیح‏تر که امام صادق (ع) فرمودند: «به سلمان، سلمان فارسی نگویید، سلمان محمدی (ص) بگویید» و اینها از تبار سلمان محمدی (ص) هستند.

به هر حال این آیه شریفه خبر می‏دهد از اینکه در یک قطعه‏ای از زمان گروهی از امت اسلامی دچار ارتداد و برگشت از ارزش‏ها می‏شوند و در زندگی هر یک از آنها یکی از آفت‏ها و میکروب‏های خاص از نظر اقتصادی، سیاسی، اعتقادی و اخلاقی وارد می‏شود. گروهی در نقطه مقابل آنها با خصلت‏هایی که در آیه شریفه ذکر شده وارد می‏شوند و پرچم دفاع از دین را بر دوش می‏کشند. دقیقا وقتی که به روایات رجوع کنیم ما در علائم آخرالزمان می‏توانیم نشانه‏های دو گروه را یک یک پیدا کنیم. این گروهی که از اعوان، انصار و یاران حضرت مهدی (ع) هستند چند خصوصیتشان در آیه شریفه بیان شده است. آنها کسانی هستند که خدا را دوست دارند و خدا هم آنها را دوست دارد. کسانی هستند که در برابر مؤمنین فروتنند در برابر کافرین سربلند و عزیز زندگی می‏کنند. کسانی هستند که اهل جهاد هستند و نهایتا کسانی نیستند که با جنگ روانی از میدان بیرون بروند. این چند خصوصیتی که در آیه شریفه ذکر می‏کند. اما، کسانی که حقیقتا پیرو اهل‏بیت (ع) باشند نشانه‏های دیگری هم دارند که در روایات به شکل تفصیلی توضیح داده شده است. در مورد گروهی هم که دچار ارتداد می‏شوند در روایات نشانه‏های زیادی از ایشان می‏بینیم که می‏توانیم با مطالعه روایات به خصوصیت اخلاقی و نشانه‏های تفصیلی این گروه پی ببریم.

مراد ما از بحث آسیب‏شناسی دوره آخرالزمان این است که ما بیاییم آن افرادی را که در آخرالزمان دچار ارتداد از ارزش‏ها می‏شوند به تفصیل طبقه بندی کرده و به خصوصیات آنها پی ببریم.

در روایات بر این مطلب تاکید شده که آن آسیب‏ها و آفت‏هایی را که در آخرالزمان وجود دارد بشناسید؛ زیرا اگر آنها را نشناسید ممکن است دامن شما را هم بگیرد. لذا اگر ما چنین مطالعه تفصیلی داشته باشیم می‏توانیم جایگاه خودمان را مشخص کنیم که: آیا ما از کسانی هستیم که نشانه‏های ارتداد از ارزش‏ها در زندگی آنها آشکار است‏یا از کسانی هستیم که جانشین این گروه مرتد می‏توانیم باشیم؟

بنابراین بحث از مقابله دو گروه در آخرالزمان، که در روایات به آن اشاره شده، از آن رو بر ما لازم است که ما جایگاه خودمان را و وظیفه خودمان را به شکل روشن در این اتفاقات و وقایعی که ممکن است‏به شکلی در جوامع اسلامی اتفاق بیفتد یا در حال اتفاق باشد، بدانیم و بتوانیم خودمان را در برابر اتفاق‏های ناگوارش مصونیت‏ببخشیم و ان شاء الله از کسانی باشیم که جزء سربازان و نوکران آقا امام زمان (ع) قرار دارند.

در بررسی آیات و روایات مربوط به آخر الزمان می‏توان تقسیم بندی‏ها و طبقه بندی‏های متفاوتی ارایه کرد. یک تقسیم بندی این است که ما بر اساس گروه‏ها و افراد مختلفی که در آخرالزمان دچار آسیب و آفت می‏شوند به بررسی روایات بپردازیم؛ یعنی وضعیت زنان، مردان، جوانان و... را در آخر الزمان به تفکیک مورد بررسی قرار دهیم. تقسیم بندی دیگر این است که بر اساس آفت‏ها و آسیب‏های مختلفی که گریبان‏گیر جوامع اسلامی می‏شود، یعنی آفت‏های اعتقادی، اقتصادی، اخلاقی و... به بررسی روایات بپردازیم. ان شاء الله در قسمت‏بعدی مقاله در مورد ویژگی‏های منفی مردان و زنان آخرالزمان بیشتر سخن خواهیم گفت.

... ادامه دارد

پی‏نوشت:

صفحهٔ ۸۷

ادامه از صفحه 27

فرمود: آنچه که بین شما هست، قیمت کنید و بنویسید، بعد که به وطنتان برگشتید، معادل آن مقدار را در راه خدا انفاق کنید. الان نذر شما رجحان ندارد و اگر آنچه دارید، در راه خدا بدهید، خودتان معطل می مانید و باید تکدی کنید و تکدی هم حرام است. حالا برو رفقایت را صدا کن که همین الان راه بیفتید که اول مغرب به «جریه » برسید...

من بدون تعجب و بهت، انگار که اصلا مسئله غریبی نشنیده ام سری تکان دادم و دوستانم را صدا کردم. در تمامی مدتی که من با آقا حرف می زدم آنها را می دیدم که هنوز گریه می کردند، اما آنها ما را نمی دیدند وقتی آقا اجازه داد که صدایشان کنم، آنها متوجه ما شدند و تازه ما را دیدند. همه از جا بلند شدند و ناباورانه آقا و قافله شترها را نگاه کردند. شادمانی یک آن، جای اشک و وحشت را در چشمان بهت زده دوستانم گرفت. همه به طرف ما آمدند. دورمان جمع شدند و هر کدام جلو آمدند و سلام کردند و دست آقا را بوسیدند. آقا به عربی جواب همه را دادند و رو به من فرمود: سوار شوید. شما راه را می خواستید من راه را به شما گفتم. حالا بروید.

حاج محمد جلو آمد و به من گفت: ما راه که بیفتیم باز ماشین در شن فرو می رود و دو باره راه را گم می کنیم. الان هر چه همراهمان هست و نذر کردیم که آنها را در راه خدا بدهیم، همه را به این مرد عرب می دهیم تا ما را راهنمایی کند. بعد بقیه آنچه را برایمان می ماند در راه خدا می دهیم.

آقا حرف حاج محمد را شنید و رو به من فرمود: این نذر درست نیست.

من به فارسی رو به حاج محمد گفتم که اگر شما این نذر را ادا کنید با چه چیزی به کربلا می روید و به ایران بر می گردید؟

نه آنها و نه من هیچکدام این سوال به ذهنمان نرسید این مرد عرب از کجا می داند ما راهی کربلا و بعد ایران هستیم. حاج محمد گفت: حرفی نیست ولی صلاح نیست راه بیفتیم. ما گم می شویم.

آقا ما را که مردد دید فرمود: من می دانم پولی که همراهتان هست، برای سفرتان کافی است، و گرنه من پول هم به شما می دادم. من پول لازم ندارم.

نفهمیدیم او از کجا مقدار پول ما و خرج ادامه سفر را می دانست فقط فهمیدیم که نمی توانیم او را به پول قانع کنیم که تنهایمان نگذارد. من قرآن کوچکی در جیبم داشتم. به دلم گذشت اعراب حجاز، خیلی به قرآن عقیده دارند. این مرد عرب هم که پول قبول نمی کند. قرآن را از جیبم درآوردم و گفتم: آقا من شما را به این قرآن قسم می دهم که ما را تنها نگذارید و به مقصد برسانید.

فرمود: حالا که مرا به قرآن قسم دادی، من شما را می رسانم.

فریاد شادی از همه بلند شد. تمام آن وحشت و اضطراب از بین رفته بود و حضور او چنان آرامشی بر وجود همه حاکم کرده بود که انگار اصلا آن همه سختی نکشیده بودند و آماده مردن در قبرهایی که حفر کرده بودند، نبودند. چهره ها مثل گل شکفت و همه به تکاپو افتادند تا هر چه زودتر سوار شوند و از قبرها دور شویم. آقا فرمود: مقصر، علی اصغر است. او برود عقب و محمود پشت فرمان بنشیند.

ما هیچکدام از خودمان و از یکدیگر نپرسیدیم او از کجا اسم راننده های ما را می دانست و از کجا می دانست علی اصغر مقصر بوده و ما را به این بیابان کشیده است. تعجب هم نکردیم. انگار که امری کاملا عادی بود. فرمود: تو هم بنشین و بگو همه سوار شوند. من هم کنار تو می نشینم.

به دوستانم گفتم که سریع هر چه دارید جمع کنید و سوار شوید. محمود هم پشت فرمان بنشیند. آقا شترها را در بیابان گذاشت و آمد. می دانستم عرب چقدر شترش را دوست دارد. اما اصلا به فکرم نگذشت این شترها را چطور در بیابان به امان خدا رها کرد و همراه ما آمد و روی صندلی ماشین کنار من نشست و فرمود: به محمود بگو راه بیفتد.

به فارسی به محمود گفتم: راه بیفت. اما هیچکدام یادمان نبود ماشین یک قطره گازوئیل و آب ندارد و محمود چطور ماشین را روشن کند. تا آقا فرمود بگو را بیفتد و من به او گفتم: آقا انگشت سبابه شان را رو به فرمان تکان داد و ماشین روشن شد و راه افتادیم.

از پنجره ماشین همه به قبرهای حفر شده ای که خالی در بیابان مانده بود نگاه کردیم. چشمان همه می درخشید. از قبرها به سرعت دور شدیم و خیلی سریع به دو کوهی که آقا نشانی داده بود رسیدیم. فرمود: گفتم که دو تا کوه می بینید. این هم آن دو تا کوه. حالا مستقیم از وسط دو کوه رد شوید.

فرموده آقا را برای محمود ترجمه کردم و او به راهش ادامه داد. آرامش به جمع برگشته بود و همه با آسودگی خاطر به پشتی صندلی شان تکیه داده بودند و با هم حرف می زدند.

به وسط دو کوه که رسیدیم آقا فرمود: الان اول ظهر است. شیخ اسماعیل بگو راننده بایستد تا من نمازم را بخوانم. شما هم نمازتان را بخوانید. غذا هم هر کس هر چه دارد توی ماشین بخورد که برویم و اول مغرب به جریه برسیم.

به محمود گفتم توقف کند. ماشین که ایستاد همه پیاده شدند. آقا هم پیاده شد و فرمود: آب که ندارید؟ گفتم: نه. آقا به بوته خاری که کمی دورتر از ما بود اشاره کرد و فرمود. آنجا چاهی هست. بروید و آب بردارید. ظرف هایتان را پر از آب کنید. توی ماشین هم آب بریزید. وضو بگیرید و بیایید. من وضو دارم. می روم نماز بخوانم تا شما بیایید و راه بیفتیم.

گفتم: به روی چشم و با دوستان به طرف جایی که آقا اشاره کرده بود رفتیم. چاه فقط یک وجب عمق داشت.

من که سال ها این بیابان را طی کرده بودم می ددانستم در خاک حجاز باید 100 تا 200 متر حفر شود تا به آب برسیم. اما آن لحظه این سؤال به ذهنم نرسید که در این بیابان این چاه با یک وجب عمق چطور پر از آب زلال است. آب آنقدر زلال و پاک بود که انگار هرگز باد، شن این بیابان را در آن نریخته بود. ما که خیلی تشنگی کشیده بودیم همه دور چاه جمع شدیم. آب خوردیم.

صفحهٔ ۸۹

ظرف ها و ماشین را هم آب کردیم. وضو هم گرفتیم، اما همچنان این یک وجب آب گوارا سرجایش بود و کم نمی شد. آقا رو به قبله به نماز ایستاده بود و ما هم رفتیم و نمازمان را خواندیم. بعد از نماز آقا فرمود: سوار شوید و هر چه دارید در راه بخورید. سوار شدیم. من مقداری آجیل همراهم بود. به آقا تعارف کردم. برنداشتند. اما مقداری نان که با آرد تمیز در شاهرود پخته بودیم و همراهم بود تعارف کردم. آقا برداشت اما ندیدم که بخورد. فرمود: بگو راه بیفتد.

محمود بدون توجه به سوخت، ماشین را روشن کرد. حتی به عنوان یک راننده که حواسش به طور طبیعی باید به سوخت ماشین باشد. آمپر گازوئیل را نگاه نکرد و با همان حرکت انگشت سبابه آقا ماشین مثل قبل راه افتاد. کمی که در جاده پیش رفتیم سکوت را شکستم و گفتم: این ملک سعود که از هر زائر 1000 تومان می گیرد، چرا راه را درست نمی کند که زائران مکه راه را گم نکنند؟

ایشان به عربی فرمود: اینها نمی توانند شما را ببینند آن وقت برایتان راه درست کنند؟

ما باز هم نفهمیدیم اگر او عرب سعودی است چرا این طور حرف می زند. اعراب سعودی که ملک سعود را خلیفة المسلمین می دانند و اصلا چطور من جرات کردم از عرب سعودی این سؤال را بپرسم. زائران همسفرمان در آرامش به خواب رفته بودند و من که خوابم نمی آمد با آقا صحبت می کردم. صحبتمان به مقایسه وضع ایران و عربستان کشید. من گفتم: در ایران ما یک بار هندوانه 7 ریال است و در اینجا یک گره هندوانه یک ریال است. در ایران یک بار انگور 7 ریال است و اینجا یک کیلو انگور 7 ریال است. در ایران ما نعمت خیلی زیاد است.

آقا فرمود: اینها همه از برکات ماست. اینها همه از برکات ائمه است. بعد آقا شروع کرد به تعریف کردن از همدان و کرمانشاه و مشهد و تمجید از علمای زنده و متوفی مثل سید ابوالحسن اصفهانی و آخوند ملا معصومعلی همدانی که آنها را می شناختم.

باز نفهمیدم این عرب از کجا این طور دقیق اسامی علما و مجتهدین ما در اصفهان و همدان و خراسان را می داند و از آنها تمجید هم می کند.

گفتم: ایران در هر چند فرسخ، آب و قهوه خانه و میوه هست اینجا فقط بیابان است. فرمود: از برکات ما اهل بیت در همه جای ایران، نعمت فراوان است.

صحبتمان تازه گل انداخته بود که به جریه رسیدیم. درست اول مغرب. همانطور که آقا فرموده بود. با توقف ماشین، همه بیدار شدند و آقا فرمود: پیاده شوید. این هم جریه، مرز بین خاک سعودی و عراق. از اینجا به بصره می رسید و از بصره به کربلا و بعد هم به ایران برگردید.

همه پیاده شدیم و من هر کس را دنبال کاری فرستادم. یکی رفت تا چادر را بر پا کند. یکی غذا را آماده می کرد. یکی چایی را روبراه می کرد و همه به جنب و جوش افتاده بودند تا شب راحتی را در این آبادی بگذرانیم و فردا سحر راهی بصره شویم. آقا فرمود: فردا تنها نروید. صبر کنید قافله ای از زائران کربلا فردا به اینجا می رسد و همراه آنها بروید. گفتم: به روی چشم. آقا امشب مهمان ما باشید الان غذا و چای هم آماده می شود. با هم می خوریم فردا بروید. آقا فرمود: نه شیخ اسماعیل من کارهای بسیاری دارم. تو مرا به قرآن قسم دادی و من اجابت کردم. شما را به خدا می سپارم. یادتان نرود. نذری که در آن بیابان کردید، قبول نیست تا پایان سفر و بازگشت به وطن اگر مالتان را ببخشید قبول نیست. دستم را روی چشم گذاشتم و گفتم: چشم. وقتی آقا خداحافظی کرد نگاهی به سراپای آقا انداختم تازه متوجه شدم ایشان شمشیر بزرگی به طرف راستشان بسته بود و شمشیر کوچکی به طرف چپشان و کمربندی هم به کمر بسته بودند که مثل الیاف ریسمان بافته شده بود و چفیه عربی هم بر سرشان بود و متبسم بودند و در زمانی که سکوت برقرار بود و حرفی نمی زدیم ذکر می گفتند.

مقداری آب برداشتم تا دست و رویم را بشویم. آقا هم همراهم به راه افتاد و از جمع که چند قدم دور شدیم یک آن دیگر ایشان را ندیدم. درست مثل آن لحظه در بیابان که یک آن در برابر خودم آقا را دیدم. ناگهان مثل کسی که از خواب بیدار شده باشد، به خود آمدم و فریاد زدم و گفتم: ما از صبح خدمت امام زمان (ع) بودیم و نفهمیدیم.

همه با شنیدن فریاد من دورم جمع شدند و با هم به چادر رفتیم. هر کدام موردی را یادآوری می کردیم و اشک می ریختیم. صدای گریه و فریاد بلند شد. تازه فهمیدیم چه کسی ما را از آن بیابان و کنار قبرها نجات داده بود. میان گریه و ناله ما چند شرطه عرب از راه رسیدند. یکی جلو آمد و پرسید: اینجا کسی مرده؟

همه به هم نگاه کردیم. به عربی گفتم: نه، کسی نمرده. ما راه را گم کرده بودیم و حالا راهمان را پیدا کردیم. شرطه جا خورد و گفت: خب چرا گریه می کنید؟ خدا را شکر کنید. به خاطر پیدا شدن راهتان ضجه می زنید؟

صدایمان را پایین آوردیم. آنجا دیگر امن نبود. علی اصغر یک گوشه کز کرده بود و اشک می ریخت. گفتم: دیدی علی اصغر آقا فرمود تو مقصری برو عقب بنشین.

علی اصغر محکم بر سرش زد و گفت: آقا راست گفتند، تقصیر من بود.

گفتم: اما تو باعث شدی ما هفت ساعت همسفر امام زمانمان باشیم. با او نماز بخوانیم، غذا بخوریم، حرف بزنیم... این گم شدن بهترین اتفاق زندگی مان بود..

هر کدام به گوشه ای رفتیم و با مرور آنچه گذشته بود اشک ریختیم. «فارس الحجاز» به فریادمان رسیده بود...

پي‌نوشت‌

صفحهٔ ۹۰

پانویس‌های این مقاله

  1. ۱

    1. این مقاله متن سخنرانی حجة الاسلام و المسلمین مهدی نیلی پور است که پس از اصلاح و ویرایش تقدیم خواننندگان عزیز موعود می‏شود.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  2. ۲

    2. سوره مائده، آیه 54.

    همسفر با خورشید

    بازگشت به متن ↑
  3. •

    نگاهي‌ به‌ تشرف‌ حاج‌ شيخ‌ اسماعيل‌ نمازي‌ شاهرودي‌ از علماي‌ كنوني‌ مشهد كه‌ در سال‌ 1336 شمسي‌ در بازگشت‌ از حج‌ همراه‌ با همسفرانش‌ طعم‌ شيرين‌ حضور امام‌ زمان‌ (ع‌) را چشيده‌ است‌.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑