وقتی که قرار است علم ناجی باشد

صفحات چاپی ۲۰ تا ۲۲

مطالعه در کتاب‌خوان

مسعود زائری

سینمای «هالیوود» در تولیدات آخر الزّمانی و منجی‌محور سعی نموده تعریف خود را از منجی گسترش دهد و دامنهٔ منجی را فراتر از یک انسان الهی تعریف کند. در فیلم‌ها و سریال‌های مختلفی از سینمای هالیوود مشاهده می‌شود انواع و اقسام منجی‌ها به مخاطب نمایش داده می‌شود. موجوداتی از جنس ربات‌ها،1 موجودات فضایی،2 سحر و جادو،3 عروسک‌های جاندار4 و هوش مصنوعی5 از جمله مواردی هستند که در تولیدات هالیوودی به عنوان منجیّ نجات‌بخش نهایی به مخاطب عرضه می‌شود؛ امّا این نظام سیاسی این‌بار و در سال 2024م. اقدام به ساخت سریالی نمود که در آن سعی می‌کند علم و تکنولوژی‌های پیشرفتهٔ بشری را تنها عامل نجات انسان‌ها معرّفی کند. سریال «مسئلهٔ سه جسم» در هشت قسمت توسّط پلتفرم معروف «نت فیلیکس» در سال 2024م. به نمایش درآمد که از آن به عنوان پرهزینه‌ترین سریل تاریخ نت فیلیکس نام برده می‌شود. این سریال که اقتباسی از رمانی از یک نویسندهٔ چینی با همین عنوان است، روایتگر هجوم موجودات فضایی به کرهٔ زمین می باشد.

در این سریال نمایش داده می‌شود که موجودات فضایی قرار است دویست سال آینده به زمین نقل مکان کنند و در این بین، انسان‌ها دچار دو دستگی می‌شوند؛ عدّه‌ای مشتاقانه منتظر حضور این موجودات هستند و حتّی اینها را آفریدگار خود می‌پندارند و بی‌صبرانه به انتظار آمدن آنها نشسته‌اند؛ امّا عدّهٔ دیگری از انسان‌ها به دید دشمنی و تهدید به آنها نگاه می‌کنند و سعی دارند با انواع روش‌ها وتئوری‌های علمی، به مقابله با بیگانگان بپردازند و از وقوع یک حادثهٔ آخر الزّمانی جلوگیری کنند.

جالب توجّه آنکه در طول فیلم چندین بار گفت‌وگوهایی از طرف گروه دانشمندانی که مسئولیت مقابله با این تهدید را دارند، مشاهده می‌شود که صراحتاً وجود خدارا انکار می‌کنند وعقیده دارند تنها عنصری که در این عالم حقیقت دارد و موجب جلوگیری از حوادث ناگوار خواهد شد، علم و دانش است؛ دانشمندانی که با مشاهدهٔ عظمت تکنولوژی‌های موجودات فضایی تحت تأثیر قرار می‌گیرند و تنها راه مقابله را استفاده و گسترش همین تکنولوژی‌ها در مقابل آنها می‌دانند.

معرّفی علم به عنوان ناجی بشریت در آثار دیگر سینمای هالیوود نیز مشاهده می‌شود و در بسیاری از این تولیدات، سعی شده تا دستاوردهای انسانی به عنوان حلّال مشکلات آخر الزّمانی معرّفی گردد؛ به عنوان نمونه در فیلم «میان ستاره‌ای» (Interstellar) که یکی از آثار شاخص هالیوود است، انسان‌ها سعی دارند با

صفحهٔ ۲۱

تکیه بر علم و دانش و تکنولوژی‌های پیشرفتهٔ خود، حیات بشریت را از کرهٔ زمین در حال نابودی، به کهکشان‌های دیگر منتقل کنند.

البتّه واضح و روشن است ما مسلمانان نیز به اهمّیت علم و دانش اعتقاد داریم و در منابع اسلامی، شاهد روایات متعدّدی مبنی بر علم‌آموزی و جایگاه علم و دانش هستیم؛ امّا مسئلهٔ مهم این است که علم و تکنولوژی هرچند می‌تواند بسیاری از مشکلات را حلّ و فصل نماید، امّا هیچگاه نمی‌تواند جای منجیّ نهایی بشریت را که در تمام ادیان وعده داده شده، بگیرد.

منجیّ نهایی بشریت قرار است ظهور کند و بشریت را از دست تمام ظلم‌ها و ستم‌ها، بی‌عدالتی‌ها و تبعیض‌ها، فسادها و بیراهه‌ها نجات دهد و بدیهی است که تحقّق این امور تنها و تنها به دست یک منجی که از طرف خداوند انتخاب شده باشد ممکن خواهد بود.

در پایان ذکر این نکته لازم است که مشاهدهٔ روند کلّی تولیدات آخر الزّمانی سینمای هالیوود گویای این مهم است که سردمداران این سازمان عریض و طویل، سناریوهای مختلفی در راستای نمایش انواع منجی‌های جایگزین برای منجیّ الهی و آسمانی آماده کرده‌اند و در تولیدات خود از آنها استفاده می‌کنند؛ به عنوان نمونه در انیمیشنی مانند wall-E یک ربات به عنوان منجیّ انسان‌ها معرّفی می‌شود یا در مجموعه فیلم‌های «کمپانی ماروِل» انسان‌هایی با خصوصیات جسمانی خارق العادّه و غیر طبیعی به عنوان ناجیان بشریت به نمایش گذاشته می‌شوند و در این میان، تعداد محصولاتی که در آنها یک منجیّ الهی به مخاطب معرّفی گردد، بسیار کم و نادر است.

پی‌نوشت‌ها

صفحهٔ ۲۲

پانویس‌های این مقاله

  1. ۱
  2. ۲

    2. سریال Childhood's End.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  3. ۳

    3. مجموعه فیلم‌های Harry Potter.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  4. ۴
  5. ۵

    5. فیلم Finch.

    منبع: فصلنامهٔ خبری - آموزشی «رصد»، شمارهٔ شانزدهم، زمستان ۱۴۰۳، صص 14-15.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑