دینداری در آخر الزّمان،سخت‌تر از نگهداشتن آتش در دست

بیانات مرحوم آیت الله بهجت؟ره؟

در روایت است که دینداری در آخر الزّمان، مثل نگاه داشتن آتش در دست است.1 آیا هنوز وقت آن نرسیده است؟! لابد طبلش را می‌زنند تا بیدار شویم که امروز دینداری سخت‌تر از نگاه داشتن آتش در دست است!2

دنیادوستی در آخر الزّمان

[بنده] روایتش را ندیده‌ام؛ امّا شنیده‌ام که گفتند: پیامبری [یا عابدی] خواست در جایی خانه‌ای بسازد. [خانه را] نیمه کاره ساخت و تکمیلش نکرد. یک کسی گفت: [خانه] باید حافظ از گرما و سرما باشد؛ چرا این‌طور کردی؟ [آن پیامبر] گفت: یک وقتی مَلِکی آمد به من گفت: هفتصد سال بیشتر از عمر تو نمانده. عمر به این کوتاهی، من برایش یک خانه حسابی و کامل درست کنم؟! نمی‌ارزد! [آن ملک] گفت: در آخر الزّمان [افرادی] می‌آیند که عمرشان هفتاد سال است، قصرها و... می‌سازند. سندش در نظر نیست که آیا روایت، روایت صحیحه است یا افواهی است. گفت به اینکه هفتصد سال عمری نیست که آدم بخواهد خانهٔ کاملی بسازد. مثلاً [آن نبی] گفته باشد: اگر من آن زمان باشم، تمام آن هفتاد سال را با یک سجده تمام می‌کنم!3

وظیفهٔ ما در فتنه‌های آخر الزّمان

چطور می‌شد اگر [از عترت دست برنداشته بودیم و] تمام مسلمانان به یک رساله عمل می‌کردند؟! ولی بزرگان عامّه به پیامبر(ص) که ضبط صوت وحی بود، گفتند: «إِنَّ الَّرجُلَ لَیهجُرُ؛4 این مرد هذیان می‌گوید!» در حقیقت، به وحی و خداوند که صاحب صوت بود، نسبت هذیان دادند. امام صادق(ع) در روایتی به بعضی از اصحاب خود فرمودند:

«اگر خوف آن را نداشتم که در دست دشمنان قرار گیرد، کتابی به شما شیعیان می‌دادم که با وجود آن به هیچ چیز نیاز نداشته باشید و آن کتاب شما را از هر چیز دیگر مستغنی و بی‌نیاز می‌کرد.»5

یعنی نه تنها نیاز شما را در فروع [فقهی]، بلکه در همه چیز برطرف می‌کرد.

پس در فتنه‌های آخر الزّمان که مانند پاره‌های شب تاریک هستند، احتیاط و توقّف نمودن، شایسته است تا راه حق روشن گردد و همگان توان احتیاط را دارند و آن عمده سلاح اهل ایمان است و تنها کسی [در این فتنه‌ها] نجات می‌یابد که در ایمان خود استوار بوده و برای تعجیل فرج دعا کند و در اعتقاد به تمام عقاید حقّه ملتزم و استوار باشد.

تهدیدی عجیب!

در خلوت و جلوت باید برای مسلمانان دعای جدّی کرد؛ زیرا جملهٔ «یَملَأُ الأَرضَ قِسطاً وَعَدلاً بَعدَ مَا مُلِئَت ظُلماً وَ جَوراً؛6 زمین را پر از عدل و داد می‌کند، بعد از آنکه زمین پر از ظلم و جور گردد.» می‌رساند که همه - به جز اندکی - منحرف می‌شوند7 و آنگاه حضرت برای هدایت مردم ظهور می‌کنند.

عبارت «بَعد ما مُلِئت ظلماً وَ جَوراً» تهدید عجیبی است! زیرا می‌رساند که در آن زمان،

در روی زمین یک وجب هم عدل حاکم نیست. ظلم حاکم است؛ به طوری که همهٔ مِلل حتّی کفار هم می‌دانند که به ظلم گرفتارند؛ وگرنه اهل کفر، هر کدام به هر مرام و دینی باشند، خود را به حق و مستقیم می‌دانند.

البتّه نباید از ثبات قدم در دین مأیوس باشیم و نباید از دعا دست برداریم؛ بلکه اگر توانستیم، دیگران را هم به ثبات و استقامت با خود موافق کنیم و اگر نتوانستیم، تنها خویشتن را در مقام خود تثبیت کنیم و با ظلم هم‌پیمان نشویم و با ظالمان معاونت نکنیم.

معنای «مُلِئَت ظُلماً وَ جوراً»

معنای روایاتِ «مُلِئَت ظُلماً وَ جَوراً» این است که ظلم فراگیر می‌شود و گویا آن زمانی است که همه - اعمّ از بی‌دین و دیندار - اعتراف کنند که وضعی که در آن قرار دارند، وضع عقلایی که ممکن باشد بشر در سایهٔ آن زندگی انسانی کند، نیست.

در روایت کفر ذکر نشده؛ بلکه ظلم و جور ذکر شده است؛ زیرا حکومت‌های کفر - نظیر انوشیروان - چه بسا همواره همراه با عدل بوده‌اند. آقایی می‌گفت: می‌توانم از ظلم حکومت «عراق» جلوگیری کنم؛ ولی می‌دانم که مرا به «ایران» تبعید می‌کنند که از اینجا بدتر است؛ چون زمان رضاخان بود.

«مُلِئَت ظُلماً» یعنی حتّی کفّار هم باید ظلم را احساس کنند!

از روایتِ «یَملأُ الأَرضَ قِسطاً وَ عَدلاً بَعدَ مَا مُلِئَتُ ظُلماً وَ جَوراً؛ [حضرت مهدی؟عج؟] زمین را پر از عدل و داد می‌کند، بعد از آنکه زمین از ظلم و جور پر شده باشد، استفاده می‌شود که باید زمین را ظلم و جور فرا بگیرد: «یَملأُ الأرض»، یعنی به حدّی که حتّی بلاد کفر و کفار هم احساس کنند که ظلم و ستم بر سر آنها سایه افکنده است؛ لذا آنها هم خواهان فرج و گشایش و نجات جهانیان به دست منجی عالمند.

فطانت در آخر الزّمان

خیلی فطانت (زیرکی) لازم است تا انسان فریب نخورد. خدا می‌داند چه اشخاصی فریب خوردند و بلا بر سرشان آمد؛ مثل همان کسانی که روایتی که نهی کرده است از خروج قبل از ظهور حضرت حجّت؟عج؟ دربارهٔ آنها می‌گوید، مثل یک جوجه مرغی است که بچّه‌ها با او بازی می‌کنند تا بمیرد.8

باید صبر کنیم! صبر کنیم؛ و لو صبر بر این‌همه فسادها! تا «مُلِئَت ظُلماً وَ جَوراً» بشود؛ آن هم چه [ملئتی]؟

می‌دانیم در زمان خود امیرالمؤمنین(ع) و در زمان سیّد الشهدا(ع) «مُلِئَت ظُلماً وَ جَوراً» محقّق شد. حتّی در روایت هم دارد که نگویند حالا که «مُلِئَت ظُلماً وَ جَوراً» محقّق شده است [پس چرا حضرت ظهور نمی‌کند]. بابا! «مُلِئَت ظُلماً وَ جَوراً» در سقیفه؛ بلکه قبل از سقیفه محقّق شده بود؛9 [همان موقع] که فرستاد برای آن دو نفر که: «لَعَنَ اللهُ مَن تَخَلَّفَ عَن جَیشِ أُسَامَةَ».10

با این حال، باز آمدند [و با جیش اسامه نرفتند]. بابا! مگر نشنیدی لعن را که پیامبر(ص) فرمودند: «لعن الله من تخلّف عن جیش اسامة.» [گفتند:] نتوانستیم شما را در این حال ببینیم. عجب! این حال را می‌خواستید ببینید؟! بله؟ تا بتوانید بگویید: إنَّ الرَّجُلَ لَیَهجُر.

معنای پر شدن زمین از ظلم و جور

از آقای کرمانشاهی - که آقای جلیلی بود - دربارهٔ وقت ظهور امام زمان؟عج؟ سؤال شد. ایشان فرمود: واللهُ الهادِی، وَاللهُ الكرِیمُ. بَعدَ ما مُلِئَت ظُلماً وَ جَوراً؛ خداوند، خود هدایتگر و کریم است؛ بعد از آنکه زمین از ظلم و جور پر گردد.

ما نمی‌توانیم تعیین و تحدید کنیم که در «مُلِئَت ظُلماً وَ جَوراً» چه مرتبه‌ای از ظلم و جورر منظور است؛ ولی ظاهر این است که وقتی ظلم، فراگیر و پر شد، دیگر کار تمام است و آن حضرت ظهور می‌کند؛ زیرا نفرمود: مُلِئَت وَ بَقِیت عَلی ما مُلِئَت؛ پر شود و بر آن حالت باقی بماند؛ بلکه فرمود: مُلِئَت و این امر، یعنی «مُلِئَت ظُلماً وَ جَوراً» در این زمانه مستقر شده است؛ به طوری که الآن یک وجب از زمین، از ظلم و جور خالی نیست! ولی ما نمی‌توانیم تحدید و مشخّص کنیم که مقصود، چه مرتبه‌ای از «مُلِئَتُ» است؛ زیرا تمام خصوصیات وقت ظهور تعیین نشده است و همهٔ علامت‌هایی که برای ظهور تعیین کرده‌اند، واقع نشده است. از اینجا معلوم می‌شود که آن مرتبه از «مُلِئَت»، هنوز تحقّق پیدا نکرده است.

واقعاً ما مسلمان‌ها هنوز پیغمبر(ص) از دنیا نرفته، چه به سر خودمان آوردیم! آن هنگام که آن حضرت دستور فرمودند: «دوات و کاغذ بیاورید تا وصیّت کنم.» و بزرگان ما11 گفتند: «إِنّ الرّجُلَ لَیهجُرُ؛12 این مرد هذیان می‌گوید!»

پی‌نوشت‌ها