ادیب فاضل
جهانی شدن و جهانی سازی دو مفهوم مربوط به تغییرات اجتماعی و اقتصادی در دنیا هستند که در بعضی موارد، به صورت مترادف استفاده می‌شوند. با این حال، هر دو مفهوم دارای نکات و جوانب منحصر به فرد است.
جهانی شدن
جهانی شدن به تغییر یا توسعهٔ روابط، ارتباطات و تعاملات بین کشورها و اقشار جامعه در سطح جهان اطلاق می‌شود. این پدیده در اثر پیشرفت فناوری مرتبط با ارتباطات و حمل و نقل، افزایش تجارت و سرمایه‌گذاری بین المللی، جابه‌جایی افراد، گسترش رسانه‌ها و فضای مجازی و سایر عواملی که مرزها و محدودیت‌های مکانی را کاهش می‌دهد، پدید آمده است. این امر سبب شده تا جوامع با رویکردهای بین المللی، به برخی مسائل مشترک پرداخته و به همدلی و همکاری بیشتری در میان کشورها برسند. در جهانی شدن، تغییرات از پایین به بالا (از سازمان‌ها و جوامع محلّی به سطح بین المللی)، کنترل و مدیریت می‌شود.
جهانی سازی
جهانی سازی به روندی اشاره می‌کند که کشورها و جوامع را به یک‌باره و در ابعاد گسترده به یکدیگر وصل می‌کند و متّکی بر عواملی، مانند تجارت بین المللی، حرکت سرمایه، توزیع فضای اقتصادی و سیاسی، فناوری، فرهنگ و ارتباطات است. در جهانی سازی، رویکردها و سیاست‌ها طوری طرّاحی می‌شود که به سود کشورهایی باشد که در فرایند بر نفوذ و تأثیرگذاری در سیستم جهانی تمایل دارند و از آن استفاده می‌کنند. در جهانی سازی، طرّاحی و مدیریت تغییرات به صورت یکنواخت توسّط نیروهای قدرتمند و سازمان‌های بین المللی و متناسب با نیازها و علایق آنها صورت می‌گیرد.
به طور خلاصه جهانی شدن بیشتر به تغییرات اجتماعی و اقتصادی در سطح جهان و روابط بین المللی اشاره دارد؛ در حالی که جهانی سازی به مجموعه رویکردها و سیاست‌هایی اشاره می‌کند که تقویت تأثیرگذاری و قدرت کشورها در سیستم جهانی را هدف قرار می‌دهد.