آیت الله وحید خراسانی
امام زمان؟عج؟ چهار منصب دارند:
۱. عالم بودن
منصب اوّل این است که عالِم است؛ امّا عالم به چه امری؟
عالِم به کلِّ علم لفظ؛ کل از ادات عموم، بلکــه صـریح‌ترین الفاظ عموم و مدخول لفظ، کلّ علم است. آن دستگاه علم او، چـه دستگاهی است؟
۲. قدرت داشتن
قدرت چیست؟ فتق هر رتقی.1 اصلاً آنجا رتقی نیست و هرچه اشاره کند، فتق است. مقام اصلاً مقامی است فوق درک و تصوّر.
۳. بقیة الله بودن
بهتر از همه همان است که از امام سؤال کرد: وقتی او ظاهر می‌شود، به او سلام کنیم و بگوییم: السّلام علیک یا امیرالمؤمنین؟ فرمودند:
«این سلام به احدی نباید بشود. هرکسی ایــن عنوان را به خود بگیرد، کافر است. این سلام مختصّ به امیرالمؤمنین علی(ع) است. وقتی او را دیدید، باید بر او سلام کنید به این سلام:
«السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا بَقِيَّةَ اللهِ»2
بقیّهٔ خدا یعنی چه؟ حالا شما فکر کنید: کسی که هرچه بوده، هر منصبی که هر صاحب‌منصبی داشته، هر نشانی که
هر صاحب‌نشانی داشته، همه در درست اوست. او کیست؟3
۴. عصارهٔ هستی
به هنگام ظهور با تمام مواریث انبیاء و آثار اصفیاء، ظاهر می‌شود و معنای این امر آن است که چکیدهٔ تمام گذشته، وجود و عصارهٔ خلقت و هستی است. عطری که خداوند از تمام گل‌های عالم جمع نموده در یک شیشه گذاشته است و اسمش شده حجّة بن الحسن؟عج؟.4
استغفار از ادّعای تبصبص كلب
این، چنین وجود مقدّسی است؛ حال کجا جای
آن است کـه مـا بتوانیم در اطراف چنین بشری حرف بزنیم؟ تبصبص کلب۵ هم غلط است. چرا؟
به دلیل اینکه ما هنوز امتحان نداده‌ایم که سگ هستیم. اگر به سگ یک درگاه هزار سنگ بزنند، باز می‌آید و آنجا سر می‌گذارد. ما هنوز از این درگاه یک سنگ نخورده‌ایــم کــه بازگردیم. بنابراین از معرفت که خبری نیست و از تبصبص کلب هم استغفار می‌کنیم. فقط تنها امیدی که هست، این است که از آن طرف آقایی است؛ چــه آقـایـی؟! کریمی است؛ چه کریمی؟! جوادی است؛ چه جوادی؟!
مگر به برکت خون جدّش بـه مـا نگاهی کند؛ و الّا نه اینکه ما سگی هستیم و آمده‌ایم در خانهٔ او سری بجنبانیم، نه! از سگ بدتریم، از سگ پست‌تریم. ما هرچه گله داریم، از خودمان است؛ از تو هیچ گله نداریم. تو غیر از لطف، کاری نکردی و ما غیر از زشتی، هیچ چیز نداریم!
ضربه‌ای در صفّین
محدّث مجلسی قضیهٔ عجیبی نقل می‌کند که در آن حکایت، امام؟عج؟ کلمه‌ای فرموده‌اند که در آن کلمه یک دنیا معرفت است. مرحوم مجلسی نقل می‌کند از کتاب «السلطان»۶ و در آن کتاب این قضیه را می‌گوید که محی الدّین اربلی گفت:
کسی در محضر پدرم وارد شد و عمامه از سرش افتاد. ضربهٔ هائله‌ای در سرش دیدیم. گفتم این چیست؟ گفت: این ضربت روز صفّین است. گفتیم: واقعهٔ صفّین کجا و تو کجا؟! گفت: داستان من این است:
مــن بــا کسی به راه «مصر» می‌رفتم. در راه بین من و او صحبت از جنگ صفیّن شد. او گفت: اگر من آن روز بودم، شمشیرم را از خون علی و اصحابش سیراب می‌کردم. من هــم به او گفتم: اگر من بودم، شمشیرم را از خون معاویه و اصحابش سیراب می‌کردم. بـیـن ما معرکهٔ عظیمه‌ای در گرفت. یک وقت احساس کردم که افتاده‌ام و یک کسی بـا ســر نیزه به من می‌زند. چشمم را باز کردم، دیدم کسی بر بالین من ایستاده است. اوّل دستش را بر فرقم کشید. تا دستش را کشید، جراحت سرم ملتئم شده و بهبود یافت. بعد فرمود: «کمی اینجا صبر کن.» کمی درنگ کردم. برگشت و سر بریده‌ای جلوی من انداخت و فرمود: «این هم سر دشمن تو.» ...
«نَصَرْتَنَا فَنَصَرْنَاكَ وَ لَيَنْصُرَنَّ اللهُ مَنْ نَصَرَه»۷ یعنی چه؟ «تو ما را یاری کردی. هر آینه مؤکّداً ما هم تو را یاری کردیم.»
اهل ادبیات می‌گویند در این آیه۸ چهار تأکید است. مؤکّداً هر آن کس که خدا را نصرت کند، خدا ناصر اوست؛ یعنی چه؟ یعنی آنگاه که تو ما را نصرت نمودی، خدا را نصرت کردی. ما و خدایی نیست. ما هم تو را نصرت می‌کنیم. در اینجا هم بشر را متّصل می‌کند به آنکه دریابند معرفت امامت چیست.
«نَصَرْتَنَا فَنَصَرْنَاكَ؛
تو ما را یاری کردی، ما تو را یاری کردیم.»
امّا قضیه چنین است؛ یعنی:
«وَ مَا رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَلَكِنَّ اللهَ رَمی؛۹
«و آنگاه که تیر می‌انداختی، تو تیر نمی‌انداختی؛ بلکه خدا بود که تیر می‌انداخت.»
پی‌نوشت‌ها
پانویس‌های این مقاله
- ۱
1. فتق رتق: گشودن امور بسته.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۲
۲. شخصی از امـام صادق(ع) پرسید که به امام قائم؟عج؟ به عنوان امیر مؤمنان سلام می‌کنند؟ فرمودند: «نه. آن نام را خــدا مخصوص حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب(ع) نموده. پیش از او کسی بدان نام، نامیده نشده و بعد از او هم جز کافر، آن نام را بر خود نبندد.» عرض کردم: قربانت! پس چگونه بر او سلام کنند؟ فرمودند: «می‌گویند: السّلام علیك یا بقیة الله.» سپس این آیه را قرائت فرمودند:« اگـر مـؤمـن هستید، بقیة الله برای شما بهتر است.» (کلینی، محمّد بن یعقوب، «الکافی»، ج ۱، ص ٤١٢؛ فرات بن ابراهیم، «تفسیر فرات کوفی»، ص ۱۹۳.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۳
3. اعمال سرداب مقدّس امام زمان؟عج؟: «فَإِذَا نَزَلْتَ السِّرْدَابَ فَقُلْ... : سلام بر حضرت بقیّة الله در دیار خدا و حجّت او بر بندگان خدا. آن کسی که میراث تمــام پیغمبران به او منتهی شود و آثار برگزیدگان عالم نزد او موجود باشد. سلام بر آن کس که امین است بر سر حق و ولیّ امر است.» (مشهدی، محمّد بن جعفر، «المزار»، ص ٥٩٠؛ مجلسی، محمّدباقر، «بحار الانوار»، ج ۹۹، ص ٨٤.)
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۴
4. امام صادق(ع) فرمودند: «در وقت ظهور، آقای ما قائم؟عج؟ تکیه به خانهٔ خدا می‌دهد و می‌گوید: «الا ای اهل عالم! هر کس می‌خواهد آدم و شیث را ببیند، بداند که من همان آدم و شیث هستم. هر کس می‌خواهد نوح و پسرش سام را ببیند، بداند که من همان نوح و سام می‌باشم. هر کس می‌خواهد ابراهیم و اسماعیل را ببیند، بداند که من همان ابراهیم و اسماعیل هستم. هر کس می‌خواهد موسی و یوشع را ببیند، بداند که من همان موسی و یوشع هستم. هر کس می‌خواهد عیسی و شمعون را ببیند، بداند که من همان عیسی و شمعون هستم. هر کس می‌خواهد محمّد(ص) و امیرالمؤمنین(ع) را ببیند، بداند که من همان محمّد(ص) و علی(ع) هستم. هر کس می‌خواهد حسن و حسین؟عهما؟ را ببیند، بداند که من همان حسن و حسین هستم. هر کس می‌خواهد امامان از اولاد حسین(ع) را ببیند، بداند که من همان ائمّهٔ اطهار؟عهم؟ هستم. دعوت مرا بپذیرید و به نزد من جمع شوید که هر چه خواهید، به شما اطّلاع دهم.» (حلّی، حسن بن سلیمان، «مختصر بصائر الدرّجات»، ص ١٨٤؛ مجلسی، محمّدباقر، «بحار الانوار»، ج ۵۳، ص ۹.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۵
۵. دم جنبانیدن سگ و چاپلوسی کردن
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۶
۶. کتاب «السلطان المفرج عن اهل الایمان (فیمن رأی صاحب الزمان؟عج؟)»، تألیف سیّد بهاء الدّین علـی بن عبدالکریم بن عبد الحمید حسینی نیلی نجفی (متوفّای قرن ۸ه .ق.).
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۷
۷. «و از جمله، حکایتی است که یکی از علمای بزرگ ما نقل کرده و به خطّ مبارک خود چنین نوشته است: حکایت می‌کنم از محیی الدّین اربلی که گفت: روزی در خدمت پدرم بودم. دیدم مردی نزد او نشسته و چــرت می‌زند. در آن حال عمّامه از سرش افتاد و جای زخم بزرگی در سرش نمایان گشت. پدرم پرسید: این زخم چه بوده؟ گفت این زخم را در جنگ صفّین برداشتم. به او گفتند تو کجا و جنگ صفّین کجا؟ گفت: وقتی به مصر سفر می‌کردم و مردی از اهل غزّه [شهری در فلسطین] هم با من همراه گردید. در بین راه دربارهٔ جنگ صفّین به گفت‌وگو پرداختیم. همسفر من: گفت اگر من در جنگ صفّین بودم، شمشیر خود را از خون [حضرت] علی و یاران او سیراب می‌کردم. من هم گفتم: اگر من نیز در جنگ صفّین بودم شمشیر خود را از خون معاویه و پیروان او سیراب می‌نمودم. اینک من و تو از یاران علی و معاویه ملعون هستیم. بیا با هم جنگ کنیم. با هم در آویختیم و زد و خورد مفصّلی نمودیم. یک وقت متوجّه شدم که دارم بر اثر زخمی که برداشته‌ام، از هوش می‌روم. در آن حین دیدم شخصی مرا با گوشهٔ نیزه‌اش بیدار می‌کند. چون چشم گشودم، از اسب فرود آمد و دست روی زخــم ســرم کشید و همان لحظه بهبودی یافت. آنگاه فرمود: «همین‌جا بمان.» و بعد اندکی ناپدید شد و سپس در حالی که سر بریدهٔ همسفرم را که با من به نزاع پرداخته بود، در دست داشت، با چهارپایان او برگشت و فرمود: «ایــن ســر دشمن توست. تو به یاری ما برخاستی، ما هم تو را یاری کردیم؛ چنان‌که خداوند هر کس که او را یاری کند، نصرت می‌دهد.» پرسیدم شما کیستید؟ فرمود: «من صاحب الامر هستم.» سپس فرمود: «پس از این هر کس پرسید این زخم چه بوده، بگو ضربتی است که در صفّین برداشته‌ام.» (نیلی نجفی، عبدالحمید، «السلطان المفرج عن اهل الایمان»، ص ٤٩؛ مجلسی، محمّدباقر، «بحار الانوار»، ج ۵۲، ص ٧٥ و...)
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۸
۸. مقصود آیه‌ای است که در کلام امام زمان؟عج؟ ضمن حکایت کتاب سلطان آمده است: «وَ لَیَنْصُرَنَّ اللهُ مَنْ یَنْصُرُه»، سورهٔ حج، آیهٔ ٤٠.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۹
۹. سورهٔ انفال، آیهٔ ۱۷.
منبع: حسین وحید خراسانی، «کتاب ربّانی آیات الله و منتهی الآمال جمیع انبیاء و اوصیاء؟عهم؟»، قم، مدرسهٔ باقر العلوم(ع)، ج 1، صص 28-32.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑