و

مرد، دست‌های طناب‌پیچش را بالا آورد و اشک آمده بر گونه‌های خاک گرفته‌اش را پاک کرد و ردّ گِل‌مانندی بر صورتش باقی ماند. نگاهش بین والی و امام در نوسان بود. وقتی نگاهش با نگاه امام گره می‌خورد، اشک دوباره چشمانش را پر می‌کرد و از شرمندگی، نگاه ملتمسانه‌ای به والی می‌انداخت تا او را از این وضعیت خجالت‌آور برهاند.

والی، دست‌های بستهٔ مرد را نشان امام حسن عسکری(ع) داد و گفت: یا ابن رسول الله! این مرد را هنگام دزدی از طلافروشان دستگیر کردیم. خواستیم او را برای مجازات ببریم که گفت از شیعیان شماست. من دستور دادم که مجازات او را متوقّف کنند تا از شما دربارهٔ او کسب تکلیف کنیم.

امام عسکری(ع) فرمودند: «به خداوند پناه می‌برم! او شیعهٔ علی(ع) نیست. او برای نجات خود چنین ادّعایی را کرده است.»

والی سری در تأیید سخنان امام تکان داد و بازوی مرد را گرفت و او را به زحمت بلند کرد. مرد چیزی نگفت. بغضش ترکید و بدون هیچ مقاومتی با والی همراه شد. وقتی می‌رفت با چشمان پر اشک و نگاهی ندامت‌بار، برگشت و رو به امام، نگاهی انداخت.

***

والی که گیج شده بود، دستور داد که برای بستن دست‌های مرد، زنجیر بیاورند. مرد با چشم‌های گشاد شده، ناباورانه به اطرافش نگاه می‌کرد و آن‌قدر حیرت کرده بود که حتّی نفهمید که به جای طناب، زنجیر به دستانش بسته شده است. وقتی به خودش آمد که دید والی با اخمی در چهره، برای بار دوم در خانهٔ امام حسن عسکری(ع) را می‌کوبد. در باز شد و والی و مرد و چند سرباز مقابل امام نشستند.

والی پرسشگرانه گفت: یابن رسول الله! شما که می‌فرمایید این مرد از شیعیان شما نیست. من فکر می‌کنم او از دوستان شیطان است. من به چشم دیدم که معجزه می‌کند. سربازان کلمهٔ «جادوگر» را به مرد نسبت دادند؛ امّا والی سخنان آنها را قطع کرد و ادامه داد: وقتی برای حد زدن او را به زمین خواباندیم، حتّی یک ضربه از شلّاق نیز به بدن او اثابت نکرد. هر چه می‌زدیم، به زمین می‌خورد و به او نمی‌خورد. اگر شیعهٔ شما نیست، پس چیست؟

امام تأمّلی کردند و فرمودند: «ای بنده خدا! او در ادّعای خود دروغ می‌گوید. او از شیعیان ما نیست؛ بلکه از محبّان و دوستان ماست.»

والی با تعجّب پرسید: مگر تفاوتی دارند؟ شما بفرمایید که تفاوت آنها چیست؟ امام فرمودند:

«فرق این است که شیعیان ما کسانی هستند که از آثار ما پیروی می‌کنند و در تمام دستورات و نهی‌های ما اطاعت می‌کنند؛ امّا کسانی که در بسیاری از واجبات الهی با ما مخالفت می‌کنند، از شیعیان ما نیستند.»

سپس امام(ع) به والی فرمودند:

«و تو نیز دروغی گفتی که اگر عمداً می‌گفتی، خداوند تو را به هزار تازیانه و سی

سال حبس در سیاهچال مبتلا می‌کرد.»

والی با چشم‌های درشت شده از حیرت پرسید: آن دروغ چه بود، ای پسر رسول خدا؟ امام حسن عسکری(ع) فرمودند:

«اینکه گفتی برای او معجزه‌هایی دیدی. معجزه‌ها از آنِ او نیست؛ بلکه از آنِ ماست و خداوند آنها را به دست او ظاهر کرد تا حجّت ما آشکار شود. اگر می‌گفتی: در حقّ او نشانه‌هایی دیدم، بر تو ایرادی نبود. آیا زنده کردن مردگان توسّط عیسی(ع) معجزه بود؟ آیا آن معجزه از آنِ مُرده بود یا عیسی؟ آیا وقتی از گِل، پرنده‌ای ساخت و به اذن خدا پرنده شد، این معجزه از آنِ پرنده بود یا عیسی؟ آیا کسانی که به بوزینه تبدیل شدند، معجزه‌شان از آنِ خودشان بود یا پیامبر زمانشان؟»

والی که متوجّه اشارهٔ امام شده بود، گفت: از خدا آمرزش می‌خواهم و به سوی او توبه می‌کنم.

سپس امام حسن(ع) رو به مرد دست‌بسته که صورتش از اشک پوشیده شده بود، کردند و فرمودند:

«ای بندهٔ خدا! تو از شیعیان علی(ع) نیستی؛ بلکه از دوستان او هستی. شیعیان علی(ع) کسانی هستند که خداوند در «قرآن» می‌فرماید:

«وَ الَّذينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ أُولئِكَ أَصْحابُ الْجَنَّةِ هُمْ فيها خالِدُون؛1

و کسانی که ایمان آوردند و اعمال صالح انجام دادند، آنان اهل بهشتند و جاودانه در آن می‌مانند.»

آنها کسانی هستند که به خدا ایمان آوردند و او را به صفاتش توصیف کردند. از هر چه خلاف صفات اوست، منزّهش شمردند. حضرت محمّد(ص) را در گفتارشان تصدیق کردند. در تمام کردارشان او را راستگو دانستند و پس از او حضرت علی(ع) را به عنوان سروَر و امام و مردی بزرگ‌منش پذیرفتند - کسی که هیچ‌کس از امّت حضرت محمّد(ص) با او برابری نمی‌کند - و اگر همهٔ امّت در یک کفهٔ ترازو قرار گیرند و او در کفهٔ دیگر، او بر همهٔ آنها سنگینی می‌کند؛ همان‌گونه که آسمان و زمین بر ذرّه‌ای سنگینی می‌کنند.

شیعیان علی(ع) کسانی هستند که در راه خدا برایشان تفاوتی ندارد مرگ به سراغشان آید یا آنها به استقبال مرگ بروند.

شیعیان علی(ع) کسانی هستند که برادران دینی خود را بر خویش مقدّم می‌دارند؛ حتّی اگر خودشان نیازمند باشند.

شیعیان علی(ع) کسانی هستند که خداوند آنها را در جایی که نهی کرده نیابد و در جایی که امر کرده، غایبشان نبیند.

شیعیان علی(ع) کسانی هستند که در اکرام برادران مؤمن خود، از علی(ع) پیروی می‌کنند.

این سخن را از خود نمی‌گویم؛ بلکه از زبان رسول اکرم(ص) می‌گویم. خداوند می‌فرماید: «و اعمال صالح انجام دادند»؛ یعنی تمام واجبات را پس از توحید و اعتقاد به نبوّت و امامت به جای آوردند و بزرگترین واجبات، ادای حقوق برادران مؤمن و رعایت تقیّه در برابر دشمنان خداست.»

پی‌نوشت‌ها