خطّ زمانی از حضرت اسماعیل(ع) تا پیامبر اسلام(ص) نشان‌دهندهٔ یک روند تاریخی و الهی است که در آن:
- پیوستگی نسب و طهارت آن از حضرت ابراهیم(ع) تا پیامبر اسلام(ص) حفظ شد؛
- «کعبه» به عنوان محور توحید، همواره جایگاه ویژه‌ای داشت؛ حتّی در دوران تحریف؛
- جناب اسماعیل(ع) برانگیخته شد و بنا به شواهدی، به جز ایشان، پیامبران و اوصیاء عالی‌مقام دیگری، سلسلهٔ اولیاء و میراث انبیاء الهی را به آخرین پیامبر، حضرت محمّد(ص) رسانده‌اند؛
- تحوّلات قبیله‌ای و سیاسی زمینه‌ساز شکل‌گیری «مکّه» به عنوان مرکز دینی و تجاری شد؛
- تحریف دینی (بت‌پرستی) در عصر جاهلیت رخ داد که با بعثت پیامبر(ص) برطرف شد؛
- این روند، گویای حکمت الهی در آماده‌سازی تدریجی جامعهٔ عربی برای ظهور اسلام و ختم نبوّت است.
نقش اجداد به عنوان مصلح و آماده‌ساز
شخصیت‌هایی چون الیاس بن مضر، کعب بن لؤی و به ویژه عبدالمطّلب، نقش مصلحان و اوصیای حنیف را ایفا کردند. مأموریت آنان نه تأسیس شریعت جدید، بلکه احیای سنّت‌های دین حنیف ابراهیمی (مانند قربانی و توحید) و حفظ مرکزیت کعبه بود.
آماده‌سازی سیاسی (قصی)
قصی بن کلاب با متمرکز کردن امور مکه در دست قریش، بستر سیاسی و اجتماعی را برای حاکمیت بنی‌هاشم (شریف‌ترین شاخه‌ی عدنانیان) فراهم کرد.
آماده‌سازی معنوی (عبدالمطّلب)
عبدالمطلب با احیای زمزم و ایستادگی در برابر ابرهه، کعبه را به عنوان پایگاه
معنوی توحید، درست پیش از ظهور محمّد (ص)، تثبیت کرد.
رسالت حضرت محمّد (ص) - از این منظر - نه یک آغاز کاملاً جدید، بلکه تجدید، تکمیل و ختم نهایی همان آئین حنیف اسماعیلی بود که نسل اندر نسل، توسّط اوصیاء و اجداد موحّد، در قلب «شبه‌جزیرهٔ عربستان» محافظت شده بود. این پیوستگی تاریخی، فرهنگی و دینی، حقانیت و اصالت رسالت جهانی اسلام را از ریشه‌های ابراهیمی-اسماعیلی تأیید می‌کند.