بحیرا راهبی مسیحی که بر اساس روایتی مشهور، حضرت محمّد(ص) را در نوجوانی دید و نبوّت وی را پیشگویی کرد.
این روایت به گونههای متفاوتی نقل شده است. یکی از این روایتها چنین است:
هنگامی که پیامبر(ع) کودک یا نوجوان بودند، ابوطالب برای تجارت عازم سفر «شام» شد و در این سفر، محمّد(ص) را نیز همراه خود برد. مقصد این سفر شهر «بُصری» بود که در آن زمان، یکی از شهرهای بزرگ شام و از مهمترین مراکز تجارتی آن عصر به شمار میرفت. این سفر به برکت حضور محمّد(ص) در بین کاروانیان، راحتتر از سفرهای قبل بود و حتّی روزها لکّه ابری، پیوسته بالای سر کاروان در حرکت بود و برای آنان در آفتاب گرم سایه میافکند.
در نزدیکی شهر بُصری، صومعه و کلیسایی وجود داشت و راهبی گوشهگیر به نام بحیرا در آنجا زندگی میکرد و مسیحیان معتقد بودند کتابها و همچنین علومی که در نزد دانشمندان گذشتهٔ آنان بوده، دستبهدست و سینهبهسینه به بحیرا منتقل گشته است.
کاروان قریش هر ساله از کنار این صومعه عبور و گاهی در آنجا منزل میکردند. تا این زمان، بحیرا هیچگاه با آنان سخنی نگفته بود؛ امّا این بار که بحیرا لکّه ابر را بر بالای سر کاروان قریش دیده بود، از صومعه به زیر آمد و از آنان دعوت کرد تا برای صرف غذا به صومعهٔ او بروند.
قرشیان به سوی صومعه حرکت کردند؛ امّا محمّد(ص) را به سبب آنکه کودک بود، نزد اموال گذاشتند و با خود نبردند. بحیرا در چهرهٔ یکایک واردین نگاه کرد؛ امّا اوصافی را که از پیامبر اسلام(ص) شنیده یا در کتابها خوانده بود، در آنها ندید. از اینرو پرسید: کسی از شما به جای نمانده؟ و خواست که محمّد(ص) نیز بیاید.
پس از آمدن محمّد(ص) بحیرا با دقّت به چهرهٔ ایشان خیره شد و یکیک اعضای بدنشان را که در کتابها اوصاف آنها را خوانده بود، از زیر نظر گذرانید. بحیرا پس از غذا پیش محمّد(ص) آمد و به ایشان گفت: ای پسر تو را به لات و عزّی (از بتهای بزرگ عرب)
سوگند میدهم که آنچه از تو میپرسم پاسخ مرا بدهی. امّا محمّد(ص) فرمودند: «مرا به لات و عزّی سوگند مده که چیزی در نظر من مبغوضتر از این دو نیست.»
بحیرا گفت: پس تو را به خدا سوگند میدهم سؤالات مرا پاسخ دهی.
حضرت فرمودند: «هر چه میخواهی، بپرس.»
بحیرا شروع کرد از حالات و زندگانی خصوصی و حتّی خواب و بیداری او سؤالاتی کرد و او جواب میداد. بحیرا پاسخهایی را که میشنید با آنچه در کتابها دربارهٔ پیغمبر اسلام دیده و خوانده بود، تطبیق میکرد و مطابق میدید. آنگاه میان دیدگان او را با دقّت نگاه کرد. سپس برخاسته و میان شانههای او را تماشا کرد و مهر نبوّت را دید و بیاختیار آنجا را بوسه زد.
سپس بحیرا به نزد ابوطالب رفت و به او گفت: این پسر را به شهر و دیار خود بازگردان و از یهودیان محافظتش کن و مواظب باش تا آنان او را نشناسند که به خدا سوگند! اگر از آنچه من در مورد این جوان میدانم آگاه شوند، نابودش میکنند. سپس گفت: ای ابوطالب! بدان که کار این برادرزادهات بزرگ و عظیم خواهد گشت. در پایان سخنانش گفت: من آنچه لازم بود، به تو گفتم و مواظب بودم این نصیحت را به تو بنمایم. ابوطالب نیز پس از این گفتوگو محمّد(ص) را به «مکّه» بازگرداند.
«ویکی شیعه»؛ به نقل با تلخیص از: رسولی محلّاتی، «درسهایی تحلیلی از تاریخ اسلام، ج ۱، صص ۲۵۹-۲۶۶؛ «سیرهٔ ابن هشام»، ج 1، ص 191؛ «الغدیر»، ج 7، ص 342.