همسر حضرت زینب؟عها؟ که در حبشه به دنیا آمد.
عکس العمل قریش
پس از مهاجرت دوباره گروهی از مسلمانان به حبشه، قریش که با حبشیان روابط بازرگانی و دوستی داشتند،تصمیم گرفتند برای بازگرداندن مهاجران اقدام کنند. آنان دو تن از افراد بانفوذ خود، یعنی عمرو بن عاص و عبدالله بن ابی ربیعه را همراه با هدایایی نزد نجاشی، پادشاه حبشه، فرستادند. عمرو بن عاص در حضور نجاشی، مسلمانان مهاجر را بردگانی نادان معرفی کرد که از دین نیاکان خود رویگردان شدهاند. نجاشی که مردی عادل و خردمند بود، تصمیم گرفت پیش از هرگونه قضاوت، سخنان خود مسلمانان را بشنود. او بزرگان دینی کشورش را گرد آورد و در حضور آنان، از مهاجران خواست تا علت هجرت خود را بیان کنند. در پاسخ، جعفر بن ابیطالب چنین گفت:
ما مردمی نادان و بتپرست بودیم. گوشت مردار میخوردیم، خون میریختیم و مرتکب فحشا میشدیم. تا اینکه خداوند از میان ما پیامبری برانگیخت که نژاد، صداقت و امانتداری او را میشناسیم. او ما را به توحید و پرستش خداوند فراخواند، از سنگپرستی بازداشت، به راستگویی، صلهٔ رحم و نیکی به همسایه دعوت کرد و از فحشا نهی نمود؛ امّا اینان با ما دشمنی کردند و میخواهند ما را به بتپرستی بازگردانند. از اینرو به سرزمین تحت فرمان تو گریختیم و تو را بر دیگران ترجیح دادیم.
نجاشی پس از شنیدن سخنان جعفر، با قاطعیت به نمایندگان قریش گفت: بروید. به خدا سوگند! هرگز آنان را به شما تحویل نخواهم داد. عمرو بن عاص و عبدالله بن ابیربیعه با سرافکندگی و ناکامی به مکه بازگشتند. مهاجران مسلمان پس از هجرت پیامبر(ص) به «مدینه»، به تدریج و در فاصلهٔ پیش و پس از فتح خیبر، به مدینه بازگشتند و به پیامبر(ص) پیوستند.
رویداد: قریش بنیهاشم (خاندان پیامبر(ص)) را به مدّت سه سال در درّهای، تحت محاصرهٔ اقتصادی شدید قرار داد.
سرنوشتسازی: آزمایشی سخت برای ایمان مسلمانان و نمایش وفاداری ابوطالب و خدیجه؟عها؟ که در این دورهٔ سخت درگذشتند.
علّت و زمینه: ناکامی قریش در متوقّف کردن دعوت اسلامی، گسترش اسلام و پناهگیری مسلمانان در حبشه.
زمان و مدّت آغاز: یکم محرّم سال هفتم بعثت به مدّت سه سال.
محلّ وقوع: درّهای بین کوههای «ابوقبیس» و «خندمه» در نزدیکی «مسجدالحرام» در مکّه.
پایان محاصره: با معجزه خورده شدن پیماننامهٔ تحریم توسّط موریانه و پشیمانی برخی از سران قریش.
محاصرهشدگان در شعب
ماجرای شعب ابیطالب به محاصرهٔ اقتصادی و اجتماعی مسلمانان و خاندان بنیهاشم توسّط مشرکان قریش اشاره دارد که به مدّت سه سال در درّهای به همین نام در مکّه ادامه یافت. این واقعه که در سال هفتم پس از بعثت آغاز شد، یکی از دشوارترین