حسن بياتاني
كاروان بر شن‌هاي داغ تاريخ بشريت پا مي‌نهاد و صداي زنگ كاروان در حافظه بي‌آب و علف صحرا طنين مي‌افكند. خورشيد واقعيت پستي دنيا، بي‌پرده و فاش بر چهرة كاروانيان مي‌نگريست و صورتشان را از حرارت اجتناب‌ناپذير خويش آزار مي‌داد.
كاروانيان، امّا چشم به يك نقطه داشتند كه مقصد بود. مقصدي كه خود پيشاپيش كاروان حركت مي‌كرد. آري! او هم مقصد بود و هم ساربان. او هم مقصد بود و هم راهنما. او هم مبدأ بود و هم منتهي. او مسير بود و نيز منزلگاه. كاروانيان چشم به او داشتند كه نه از داغي شن‌ها سوزشي در پاي احساس مي‌كرد و نه از گرماي خورشيد، شعله‌اي بر گونه.
كاروانيان به او كه نگاه مي‌كردند، نه از داغي سوزشي در پاي احساس مي‌كردند و نه از گرماي خورشيد، شعله‌اي بر گونه، كاروانيان، او را كه مقصد بود و پيشاپيش كاروان در حركت؛ با نگاهي «عاشق» تعقيب مي‌كردند.
در ميان كاروان امّا، حكايت دو چشم از ديگر چشم‌ها شنيدني‌تر بود. اين دو چشم، مقصد و ساربان خويش را «عاشق‌تر» مي‌نگريستند؛ و اگر گرد و غبار به هوا برنمي‌خاست، شايد هيچ كس صاحب اين دو چشم «عاشق» را نمي‌شناخت و اگر فضا تيره نمي‌شد و گرد و غبار، تصوير شفاف او را ـ كه مقصد بو دو ساربان ـ مبهم نمي‌كرد، «راز» اين دو چشم «عاشق» همچنان سر به مهر مي‌ماند و صاحب اين «نگاه متفاوت» از ناقه بيرون نمي‌ماند.
هنوز، صاحب اين «نگاه متفاوت» در هودج بود و از روزنه هودج، «عاشقانه» با «چشم‌هاي» او ـ كه مقصد بود و ساربان ـ «مناجات» مي‌كرد و آرام «اشك» مي‌ريخت؛ تا اينكه فضا تيره شد و «گرد و غبار»، تصوير شفاف ساربان را «مبهم» نمود. نگاه كاروانيان مقصد را «گم» كرده بود. هر آنكه به مقصد «دلبسته‌تر» بود و «عاشقانه‌تر» به چشم‌هاي او نگريسته بود، «نگران‌تر» بود و «بيشتر» احساس «دلتنگي» مي‌كرد. در ميان نگاه‌هاي نگران و دل‌هاي تنگ، حكايت «يك نگاه» و «يك دل» شنيدني‌تر بود. «دلتنگي» صاحب اين نگاه نگران را از هودج «بيرون» كشيده بود و او «ديوانه‌وار» در «جستجو»ي او كه مقدص بود و ساربان، «خاك» فراق بر سر مي‌كرد و اگر گرد و غبار دوباره بر زمين نمي‌نشست، بي‌شك «دلتنگي» و هجران» جان او را مي‌ستاند. شايد تنها فلسفة اين اتفاق و تنها حكمت به پا خاستن اين گرد و غبار، افشاي «راز اين دو چشم عاشق» و بيرون كشيدن صاحب اين «دل تنگ» از هودج بود، تا او را مبدل به «الگويي» سازد براي نگاه‌هايي كه هنوز به مقصد خويش «عشق كافي» نمي‌ورزيدند و نسبت به ساربان خويش از «دلبستگي» و «وابستگي» لازم برخوردار نبودند.
اينك گرد و غبار فرونشسته بود، فضا روشن شده بود و تصوير او ـ كه مقصد بود و ساربان ـ «شفاف‌تر» از هميشه به نظر مي‌رسيد.
چه نگاه «لذت‌بخشي» بود، اين «نگاه پس از فراق»!
چه نگاه «دلگشا»يي بود، اين «نگاه پس از دلتنگي»!
چه نگاه «زيبا»يي بود، اين «نگاه دوباره»!
در ميان كاروانيان، نگاه‌هايي كه «عاشقانه‌تر» او را ـ كه مقصد بود و ساربان ـ نگريسته بودند، «سهمشان» از «لذت» اين نگاه دوباره، «بيشتر» بود و در ميان اين همه نگاه دوباره، حكايت يك نگاه، «شنيدني‌تر»!
... كاروان بر شن‌هاي داغ تاريخ بشريت پا مي‌نهاد و صداي زنگ كاروان در حافظه بي‌آب و علف صحرا طنين مي‌افكند، خورشيد واقعيت پستي دنيا، بي‌پرده و فاش بر چهرة كاروانيان مي‌نگريست و صورتشان را از حرارت اجتناب‌ناپذير خويش آزار مي‌داد.
به كربلا چيزي نمانده بود.