اشاره: دومین جشنواره برترینهای فرهنگ مهدویت با موضوع مهدویت در مطبوعات به همت ستاد احیاء و گسترش فرهنگ مهدویت در نهم ربیع الاول 1423 ق. (یکم خرداد 1381) سالروز آغاز امامت امام عصر(ع) در شعر مقدس قم برگزار شد.
در این جشنواره بیش از 1800 اثر که در فاصله زمانی 22 بهمن 1357 تا 22 بهمن 1380 با موضوع مهدویت و انتظار در مطبوعات کشور منتشر شدهاند بررسی و به برترینهای آنها جوایزی اهدا شد.
آنچه در پی خواهد آمد گزارشی از مراحل مختلف داوری و گزینش برترین آثار در این جشنواره است.
1. مراحل گزینش و معرفی آثار برتر
1-1. فراخوانی
فراخوان آثار با انتشار اطلاعیهای در روینامه ها اطلاعات، جمهوری و انتخاب در چند نوبت از تاریخ 21/11/1380 الی 15/12/80 صورت گرفت که بخشی از آاثر به دبیرخانة جشنواره هت داوری فرستاده شد. همچنین به کمک آرشیو مجلات و روزنامههای کتابخانة تخصصی مسجد مقدس جمکران حدود 3000 اثر استخراج شد که تعداد 1823 اثر به مرحله یکم داوری راه پیدا کرد.
2-1. طبقه بندی آثار
آمار موضوعی مقالات و طبقه بندی آنها براساس تعداد و حج بدین شرح است:
ردیف | عنوان | تعداد | حجم |
1 | مقالات عمومی | 277 | 937 |
2 | مقالات تخصصی | 227 | 1951 |
3 | یادداشت | 448 | 532 |
4 | قطعات ادبی | 467 | 557 |
5 | گزارش | 113 | 183 |
6 | گفتوگو | 80 | 305 |
7 | حکایت و داستان | 127 | 364 |
8 | کودک و نوجوان | 60 | 100 |
9 | ترجمه | 24 | 103 |
جمع کل | 1823 | 5032 | |
در این مرحله، یک گروه کارشناسی متشکل از 30 داور به ارزابی آثار فوق پرداختند. برخی از آثاری که نصاب لازم امتیازات را کسب نکردند، از چرخة ارزیابی در مرحلة دوم حذف گشته طبعا به دور نهایی داوری راه نیافتند. ناگفته نماند که هر یک از آثار را دست کم 3 داور ارزیابی کرده اند
بدینسان 179 اثر به شرح آماری زیر به مرحلة دوم داوری راه یافت:
عنوان | مرحلة یکم | مرحلة دوم |
مقالات عمومی | 277 | 23 |
مقالات تخصصی | 227 | 20 |
یادداشت | 448 | 27 |
قطعات ادبی | 467 | 24 |
گزارش | 113 | 7 |
گفتوگو | 80 | 11 |
حکایت و داستان | 127 | 24 |
کودک و نوجوان | 60 | 19 |
ترجمه | 24 | 24 |
جمع کل | 1823 | 179 |
در این مرحله بیش از 20 کارشناس آثار را مورد ارزیابی دقیق و نهایی قرار دادند.
تذکر: در موضوع ترجمه، با توجه به کم بودن آثار داوری یک مرحلهای برگزار شد و هر اثر را چهار داور ارزیابی کردند.
3-1. جمع بندی پایانی و تعیین نتایج
در موعد مقرّر برگههای ارزیابی داوران معزّز به دبیرخانه ستاد فرستاده شد و امتیازات هر اثر در برگههای مخصوصی ثبت گردید. سپس در گام بعدی براساس آئیننامة مصوب رتبه بندی آثار انجام شد.
بدین ترتیب از مجموع یکصد و هفتاد و نه اثر داوری شده در مرحلة دوم، 8 اثر حائز رتبة یکم و 9 اثر حائز رتبة دوم و 6 اثر حائز رتبة سوم گردید و 2 نویسنده نیز به جهت کثرت آثار مورد تشویق داوران قرار گرفت.
2. برخی از ملاکهای ارزیابی
1-2. نوع نگاه و نوآوری در تحلیل موضوع یا نتایج به دست آمده (قطعات ادبی، مقالات عمومی، گزارش)؛
2-2. میزان پاسخگویی به نیازهای فکری، فرهنگی جامعه (همة عناوین)؛
3-2. استناد به منابع معتبر (مقالات تخصصی، مقالات عمومی)؛
4-2. انسجام و یکپارچکی نوشتار (همة عناوین)؛
5-2. میزان تسلط پدیدآورنده به موضوع انتخابی (مقالات عمومی)؛
6-2. رعایت آئین نگارش و ویرایش (همة عناوین)؛
7-2. برقراری ارتباط با مخاطب (کودک و نوجوان، داستان، گزارش)؛
8-2. شخصیتپردازی متناسب با قالب داستان؛
9-2. میزان تسلط مترجم به امر ترجمه؛
10-2. قدمت متن مترجم؛
11-2. بهرهگیری از آرایههای ادبی(قطعات ادبی)؛
12-2. آهنگین بودن متن (قطعات ادبی)؛
13-2. رعایت اصول و قوانین ادبیات فارسی (قطعات ادبی، گزارش)؛
14-2. اتقان تحلیلها (مقالات تخصصی)؛
15-2. حفظ وحدت موضوع (همة عناوین)؛
16-2. سیر منطقی بحث داشتن مقدمه، طرح، شاهد مثال، نتیجه (یادداشت و گفتوگو)؛
17-2. چگونگی شروع گزارش (گزارش)؛
18-2. مستند بودن (گزارش)؛
19-2. پرداختن به سؤالات اساسی و کلیدی (گفتوگو).
3. نفرات و آثار برگزیدة (رتبههای یکم تا سوم) جشنوارة برترینهای فرهنگ مهدویت در مطبوعات
ردیف | موضوع | کل آثار | مرحلة دوم | رتبة یکم | نشریه | رتبة دوم | نشریه | رتبة سوم | نشریه | |
نام پدیدآورنده | نام پدیدآورنده | نام پدیدآورنده | ||||||||
1 | مقالات تخصصی | 227 | 20 | آسیبشناسی تربیتی مهدویت 1و2 | انتظار | مهدویت و مدینة فاضله | بررسی نشانههای ظهور | حوزه | دانستنیهایی پیرامون حضرت ولیعصر(عج) | صبح وصال |
حسین مسعودی | اسماعیل اسماعیلی | سید علی شفیعی | ||||||||
خسرو باقری | ||||||||||
2 | مقالات عمومی | 277 | 16 | شیعه، انتظار، وظایف منتظران | موعود | مظلومترین امام معصوم | کتاب امید | هدایت شدة پیروز | موعود | |
ابراهیم شفیعی سروستانی | مصطفی موسوی گرمارودی | دهقان، علیزاده | ||||||||
3 | یادداشت | 448 | 27 | مهدی و انتظار | اطلاعات | برتر از انتظار | رسالت | دیدگاه اسلام در مورد آیندة تاریخ | اطلاعات | |
کاوه تیمورنژاد | سید علی اکبر پرورش | سیدرضا هاشمی نجفآبادی | ||||||||
4 | قطعات ادبی | 467 | 24 | غیبت یا غفلت | موعود | یک نامه به یک دوست | موعود | احساس انتظار | جمهوری | |
سید مهدی شجاعی | رضا بابایی | ابوالقاسم حسینجانی | ||||||||
5 | گزارش | 113 | 7 | من شاهد اشغال مسجد الحرام | کیهان سال | گزارشی از جمکران | موعود جوان | باب غیبت در سامرا | میراث جاودان | |
محمّد حسین بدری | مسلم صاحبی | |||||||||
محمّد علی فیض | ||||||||||
6 | گفتوگو | 80 | 11 | سفره بگشایید میهمان هستی خواهد آمد | رشد جوان | موعود جهانی کیست؟ | اطلاعات | - | ||
دفتر روزنامه | - | |||||||||
ناصر نادری | ||||||||||
7 | داستان | 127 | 24 | آن مرد با اسب آمد | باران | ردّ پا | موعود | روزهای بارانی | سلام بچه ها | |
مجید ملامحمدی | امیر حسین مدرس | مظفر سالاری | ||||||||
8 | کودک و نوجوان | 60 | 20 | شب برات | رشد نوجوان | آقا سلام | سلام بچهها | - | ||
جواد محقّق | حنانه ظاهری | - | ||||||||
9 | ترجمه | 24 | 24 | - | - | احیاگر جهانی یا مهدی منتظر | اطلاعات هفتگی | - | ||
- | عبدالاعلی مودودی، خسروشاهی | - | ||||||||
برگزیدگان ویژه:
علاوه بر نامبردگان بالا سرکار خانم مریم ضمانتی یار به دلیل خلق بیش از بیست اثر داستانی در موضوع مهدویت و همچنین حجّتالاسلام جواد محدثی به دلیل اهتمام ویژه و سابقة طولانی در نگارش قطعات ادبی در موضوع یاد شده از سوی هیئت داوران شایسته تقدیر شناخته شدند.
4. اسامی مطبوعات برگزیده
1-4. روزنامه ها
نام نشریه | مجموع آثار | مجموع امتیازات |
جمهوری اسلامی | 150 | 1184 |
کیهان | 125 | 1005 |
اطلاعات | 70 | 900 |
رسالت | 35 | 344 |
2-4. نشریههای عمومی
نام نشریه | مجموع آثار | مجموع امتیازات | یکم/ 50 | دوم/40 | سوم/30 | میانگین |
سلام بچهها | 27 | 222 | - | 1 | 1 | 78 |
حوزه | 12 | 240 | - | 1 | - | 60 |
رشد جوان | 25 | 240 | 1 | - | - | 59 |
3-4. نشریههای غیررسمی مهدوی
نام نشریه | مجموع آثار | مجموع امتیازات | یکم/ 50 | دوم/40 | سوم/30 | میانگین |
مسجد انگجی | 88 | 1432 | 1 | - | 2 | 126 |
جمکران | 38 | 401 | - | - | - | 10 |
گلنرگس | 57 | 537 | - | - | - | 9 |
4-4. نشریههای تخصصی مهدوی
نام نشریه | مجموع آثار | مجموع امتیازات | یکم/ 50 | دوم/40 | سوم/30 | میانگین |
موعود | 363 | 4496 | 2 | 2 | 1 | 222 |
انتظار | 24 | 425 | 1 | - | - | 67 |
موعود نوجوان | 144 | 1464 | - | 1 | - | 48 |