عدل الهی و شهید مطهری

صفحات چاپی ۵۵

مطالعه در کتاب‌خوان

آثار متنوع و متعددى كه از استاد شهيد مرتضى مطهرى(ره) منتشر شده، غالباً سخنرانى‌هايى است كه ايشان به مناسبت‌هاى مختلف ايراد كرده بودند و به نسبت تعداد كمترى اثر دست‌نويس مى‌توان از ايشان يافت. از معدود آثار ارزشمندى كه ثمره قلم حكيمانه ايشان مى‌باشد، كتاب عدل الهى است كه در سال 1352 اقدام به نگارش آن نموده‌اند.

در بخش اول كتاب كه عنوانش عدل بشرى و عدل الهى است از رابطه ميان مالكيت خداوند و رابطه آن با عدل، تعاريف چهارگانه عدل، ايرادها و اشكالات وارد به مسأله عدل سخن مى‌گويند.

در بخش دوم براى مشكلى كه به نظر متكلمين اسلامى در باب تعريف عدل ديده مى‌شود، راه‌حل ارايه مى‌كنند.

بخش سوم در واقع تحليل و بررسى مسأله تبعيض‌ها در نظام طبيعت و رابطه آن با موضوع عدل خداوند است كه در آن پس از طرح اشكال مصاديق مختلف آن را مورد نقد و مطالعه قرار مى‌دهند.

پس از آنكه در بخش چهارم به طرح اشكال مسأله شرور در هستى و تبيين آن پرداخته مى‌شود، استاد در بخش پنجم فوايد شرور را برمى‌شمرند كه شر دانستن شر به جهت نگاه جزء نگر ماست والا با نگاه به كل عالم هستى و حيات ازل تا ابد نمى‌توان واقعاً شرور را شر دانست.

بخش ششم نگاهى است به اشكالى كه راجع به موضوع مرگ و ميرها و ديدگاه‌هاى مختلفى كه در اين رابطه وجود دارد.

در بخش هفتم پس از طرح شبهات عدل خداوند در دنيا، به اولين شبهه از شبهات وارد به موضوع عدل خداوند در آخرت يعنى مجازات‌هاى اخروى مى‌پردازند و پس از طرح مسئله جزا و تبيين تفاوت‌هاى دنيا و آخرت و كيفرها آنها را به سه دسته تقسيم و با هم مقايسه مى‌كنند.

بخش هشتم طرح دومين شبهه اخروى و موضوع شفاعت است كه پس از بيان هفت اشكالى كه بر آن وارد شده با تقسيم‌بندى مسأله شفاعت به پاسخ اشكالات مى‌پردازند.