سیمای موعود در قرآن

قسمت سوم

سعید مقدّس

اشاره:

سیمای درخشان ائمه هدی (ع) در قرآن کریم، همواره روشنگر راه شیعیان و پیروان ایشان بوده و هست و در این میان آیات مربوط به موعود آخرالزمان (ع) دریای نوری است که تلالؤ آن افق های آینده جامعه بشری را آشکار می کند و به قلب مؤمنین اطمینان می بخشد.

در این رهاورد قطره ای از این دریا را هدیه به پیشگاهش می کنیم. از هرجزء قرآن کریم یک آیه که براساس روایات درباره آن وجود مقدس است همراه با حدیثی از امامان معصوم (ع) استخراج کرده ایم.

(11)

«و یقولون لولآ انزل علیه آیة من ربه فقل انما الغیب لله فانتظروا انی معکم من المنتظرین» (1).

و گویند چرا آیتی از پروردگارش بر او نازل نمی شود، پس بگو همانا غیب مخصوص خداوند است؛ پس منتظر باشید که من نیز از منتظران هستم.

امام صادق (ع) فرمود:

المتقون شیعة علی (ع) والغیب فهوالحجة القائم (ع) (2).

«متقون» شیعیان علی (ع) هستند و «غیب» آن حجت قائم (ع) است.

(12)

«و لئن اخرنا عنهم العذاب الی امة معدودة لیقولن ما یحبسه» (3).

و چنانچه عذاب را تا هنگام معینی به تاخیر اندازیم گویند چه چیز موجب تاخیر عذاب شده است؟

حضرت صادق (ع) فرمود:

العذاب خروج القائم (ع) والامة المعدودة اهل بدر و اصحابه (4).

«عذاب» خروج قائم (ع) است و «امة معدوده» اهل بدر و اصحاب آنند.

(13)

«و ذکرهم بایام الله» (5).

و روزهای خدا را به یاد آنها بیاور.

حضرت امام باقر (ع) فرمود:

ایام الله عزوجل ثلاثة: یوم یقوم القائم (ع) و یوم الکرة و یوم القیامة (6).

«ایام الله» سه تاست: روزی که قائم (ع) قیام می کند و روز رجعت و روز قیامت.

(14)

«و لقد آتیناک سبعا من المثانی والقرآن العظیم» (7).

و ما هفت آیت مثانی (سبع مثانی) و قرآن عظیم را بر تو نازل کردیم.

حضرت امام صادق (ع) فرمود:

ان ظاهرها الحمد و باطنها ولد الولد والسابع منها القائم (ع)(8).

ظاهر آن سوره حمد است و باطن آن فرزند فرزند و هفتمین آنها حضرت قائم (ع) است.

(15)

«عسی ربکم ان یرحمکم و ان عدتم عدنا و جعلنا جهنم للکافرین حصیرا» (9).

امید است پروردگارتان باز بر شما مهربانی کند و چنانچه باز به عصیان و گناه بازگردید ما هم به عقوبت شما بازگردیم و جهنم را زندان کافرین قرار دهیم.

امام صادق (ع) فرمودند:

«عسی ربکم ان یرحمکم» ای ینصرکم علی عدوکم (ثم خاطب بنی امیة) «و ان عدتم عدنا» یعنی عدتم بالسفیانی عدنا بالقائم من آل محمد (ع) «و جعلنا جهنم للکافرین حصیرا» ای حبسا یحضرون فیها (10).

«امید است پروردگارتان بر شما مهربانی کند» ؛ یعنی شما را بر دشمنانتان پیروز کند سپس خطاب به بنی امیه فرمود: «چنانچه به عصیان و گناه برگردید ما هم به عقوبت شما برگردیم» ؛ یعنی به وسیله سفیانی بازگردید و ما به وسیله قائم آل محمد (ع) بازگردیم و «جهنم را زندان کافران قرار دهیم» ؛ یعنی زندانی که در آن محصور بمانند.

(16)

«یعلم مابین ایدیهم و ما خلفهم ولا یحیطون به علما» (11).

خداوند از آنچه بر خلایق گذشته و از آنچه در آینده می گذرد خبر دارد و هیچ کس را به او احاطه و آگاهی نیست.

امام صادق (ع) فرمودند:

«ما بین ایدیهم» ما مضی من اخبار الانبیاء «و ما خلفهم» من اخبار القائم (ع)» (12).

«آنچه بر آنان گذشته» ؛ یعنی آنچه از اخبار و جریانات پیامبران گذشته است و «آنچه در آینده خواهد آمد» ؛ یعنی آنچه از اخبار حضرت قائم (ع)» خواهد آمد.

(17)

«و لقد کتبنا فی الزبور من بعد الذکر ان الارض یرثها عبادی الصالحون» (13).

و به راستی که ما پس از نوشتن در ذکر در زبور نیز نگاشتیم که البته بندگان صالح من زمین را به ارث خواهند برد.

امام صادق (ع) فرمودند:

«الکتب کلها ذکر (الله)، «ان الارض یرثها عبادی الصالحون» قال: القائم (ع) و اصحابه (14).

کتابها همه «ذکر» خدایند (کتابهای آسمانی)، [اما اینکه فرمود:] «البته زمین را بندگان صالح من به ارث خواهند برد». منظور حضرت قائم (ع) و اصحاب اویند.

(18)

«و عد الله الذین آمنوا منکم و عملوا الصالحات لیستخلفنهم فی الارض کما استخلف الذین من قبلهم و لیمکنن لهم دینهم الذی ارتضی لهم و لیبدلنهم من بعد خوفهم امنا یعبدوننی لا یشرکون بی شیئا و من کفر بعد ذلک فاولئک هم الفاسقون» (15).

خداوند به کسانی از شما که ایمان آورده اند و عمل صالح انجام می دهند وعده کرده است که آنها را در زمین جانشین قرار خواهد داد؛ همانطور که پیشینیان آنها را جانشین قرار داد و دین و آئینی را

که برای آنان پسندیده پابرجا و ریشه دار خواهد ساخت و ترس آنها را به امنیت و آرامش تبدیل می کند، (آنچنان) که تنها مرا عبادت می کنند و به من شرک نمی ورزند و کسانی که پس از آن کافر شوند، آنها فاسقانند.

امام صادق (ع) فرمودند:

«وعدالله... من قبلهم»... نزلت فی علی ابن ابیطالب (ع) و الائمة من ولده (ع)، «ولیمکنن... یشرکون بی شیئا»... عنی به ظهورالقائم (ع) (16).

[اینکه فرمود:] «وعده می دهد خدا به کسانی از شما که ایمان آورده اند و عمل صالح انجام می دهند که آنها را جانشین کند همانطور که پیشینیان آنها را کرد» درباره امیرالمؤمنین (ع) و ائمه فرزندان او (ع) نازل شده است، و [اینکه فرمود:] «قدرت می دهد دینی را که برای آنها پسندیده شده و ترس آنها را تبدیل به امنیت می کند، مرا عبادت می کنند و به من شرک نمی ورزند» درباره ظهور قائم (ع) است.

(19)

«الملک یومئذ الحق للرحمن و کان یوما علی الکافرین عسیرا» (17).

فرمانروای حق در آن روز خداوند مهربان است و آن روز بر کافران سخت خواهد بود.

معصوم (ع) فرماید:

ان «الملک للرحمن» الیوم و قبل الیوم و بعد الیوم و لکن اذا قام القائم (ع) لم یعبد الا الله عزوجل»(18).

محققا فرمانروایی آن روز و قبل از آن و بعد از آن برای خداست، اما وقتی قائم ظهور نماید به جز خدای بزرگ عبادت نخواهد شد.

(20)

«امن یجیب المضطر اذا دعاه و یکشف السوء و یجعلکم خلفاء الارض ءاله مع الله قلیلا ما تذکرون» (19).

آن کیست که دعای بیچاره مضطر را به اجابت می رساند و رنج را برطرف می کند و شما را جانشین قرار می دهد؟ آیا خدایی با خداوند یکتا هست؟ اندکی از شما متذکر شوند.

حضرت صادق (ع) فرمودند:

ان قائمنا اذا خرج دخل المسجد الحرام و یستقبل القبلة و یجعل ظهره الی المقام یصلی رکعتین ثم یقوم فیقول: یا ایهاالناس: انا اولی الناس بآدم (ع) ؛ ایها الناس انا اولی الناس بابراهیم (ع) ؛ ایها الناس انا اولی باسماعیل (ع) ؛ ایها الناس انا اولی بمحمد (ص). ثم رفع یده الی السماء و یدعو و یتضرع حتی یقع علی وجهه و هو قول الله عزوجل «امن یجیب... تذکرون.» (20)

محققا حضرت قائم (ع) وقتی خروج کند در مسجد الحرام داخل می شود و رو به کعبه و پشت به مقام دو رکعت نماز می گزارد سپس می ایستد و می گوید:

ای مردم! من نزدیک ترین مردم به آدم (ع) هستم.

ای مردم! من نزدیک ترین مردم به ابراهیم (ع) هستم.

ای مردم! من نزدیک ترین مردم به اسماعیل (ع) هستم.

ای مردم! من نزدیک ترین مردم به محمد (ص) هستم.

سپس دست را به آسمان بلند می کند و دعا می کند و تضرع می نماید تا این که به روی خود می افتد و این گفته خداست: «امن یجیب المضطر اذا دعاه...».

پی نوشت ها: