قرن های انتظار

انجمن شعرای کلاسیک

سهیلا صلاحی اصفهانی

قسمت سوم

اشاره:

در شماره قبل بخش دوم گزارش تخیلی «قرن های انتظار» از نظرتان گذشت. عطار، حافظ، شبستری، ناصرخسرو، دقیقی، نظامی و خاقانی و خواجوی کرمانی هریک ابیاتی را خواندند. آخرین بیت با حرف «ی» به پایان رسید. توجه شما را به ادامه مشاعره جلب می کنیم.

در همین وقت خبر ورود مولانا جلال الدین وپیوستن ایشان به جمع شاعران نیز اعلام شد و حاضران با شعار «صل علی محمد؛ ملای رومی آمد» پذیرای گرمی از وی کردند.

شور و شوقی فراوان مجلس را فراگرفت. هرکدام از دوستان شاعر با بیتی از خود مولانا، هم حضورش را گرامی داشتند و هم گله از دیر آمدنش کردند.

حافظ گفت: «این پاک تر از جان و جا، آخر کجا بودی کجا؟»

شبستری با لبخند ادامه داد: البته مهم نیست شما کجا بودید چون مسلما «هرجا که نهی پایی از خاک بروید سر»

خواجه گفت: حتما دوست عزیزمان با دست پر هم آمدند و به قول خودشان:

یک دسته کلید است یه زیر بغل عشق

از بهر گشاییدن ابواب رسیده

خلاصه بعد از خنده ها و تعارفات معمول،‌بالاخره دقیقی اداره جلسه را به دست گرفت وگفت: به هر حال آقای جلال الدین! به قول جناب عالی: «شراب حاضر و دولت ندیدم و تو ساقی»

بفرمایید نوبت شماست که شروع کنید.

مولانا مثل همیشه لبریز از نشاط و سرشار از زندگی چنین آغاز کرد:

ای با من و پنهان چو دل، از دل سلامت می کنم

تو کعبه ای، هرجاروم قصد مقامت می کنم

هرجاکه هستی حاضری،‌از دور در ما ناظری

شب خانه روشن می شود چون یاد نامت می کنم

گه همچو باز آشنا بر دست تو پر میزنم

گه چون کبوتر، پر زنان،‌ آهنگ بامت می کنم

گر غایبی، هر دم چرا آسیب بر دل میزنی؟

ور حاضری، پس من چرا در سینه دامت می کنم؟...

حافظ آنقدر به وجد آمده بود که منتظر پایان غزل زیبای مولوی نشد و با حرف «میم» خواند:

مژده ای دل که مسیحا نفسی می آید

که ز انفاس خوشش بوی کسی می آید

مولانا با حضور ذهنی شگفتی آور ادامه داد:

دجال غم چون آتشی گسترد ز آتش مفرشی

کو عیسی خنجرکشی، دجال بدکردار را

جناب ناصر خسرو در حالی که از آمادگی مولانا لذت می برد بیتی دیگر درباره دجال خواند:

ای امتی که ملعون دجال کر کرد

گوش شما ز بس جلب وگونه گون شغب

شبستری با حرف «ب» موضوع را مطابق میل خود تغییر داد:

به شهرستان نیکویی علم زد

همه اسباب عالم را به هم زد

خاقانی با حال و هوایی دیگرگون ادامه داد:

در خواب شوم ، روی تو تصویر کنم

بیدار شوم وصل تو تغییر کنم

دوباره مولوی درحالی که دستش را همراه موسیقی شعر تکان می داد،‌بیتی زیبا که با حرف «م» شروع می شد، قرائت کرد:

مهدی، سوار آخرین، بر خصم بگشاید کمین

خارج رود زیر زمین، الله مولانا علی

و حافظ که با هر بیت مولانا حظی فراوان می برد چنین خواند:

یا رب اندر دل آن خسرو شیرین انداز

که به رحمت گذری برسر فرهاد کند

نظامی که از ابتدای جلسه تاکنون سکوت کرده بود با حرف «د» شعر حافظ را پاسخ گفت:

دلم خوش کن که غمخوار آمدستم

تو را خواهم بدین کار آمدستم

خاقانی بیتی را که با نام بلند موعود(عج) آغاز کرده بود خواند:

مهدی دجال کش،آدم شیطان شکن

موسی دریاشکاف، احمدجبریل دم

شبستری عاشقانه ای عاقلانه سرود و نمایی از سیمای انسان کامل ارائه داد:

مگر رخسار او سبع المثانی است

که هر حرفی از او بحر معانی است

خواجوی کرمانی آرام زمزمه کرد:

تویی مهدی و کان فکان مهدتو

نماندست دجال در عهد تو

شبستری به سرعت با حرف «و» خواند:

ولی و شاه و درویش و پیمبر

همه در تحت حکم او مسخر

عطار با این باور که توصیف حضرت قائم(عج) از عهده هیچ مثنوی و قصیده و غزلی بر نمی آید سری تکان داد و گفت:

روی او را وصف کردن روی نیست

زانکه وصف از روی او یک موی نیست

حافظ که گویی چیزی نمی تواند از بسطاو ذره ای بکاهد دوباره رندانه چنین خواند:

تا معطر کنم از لطف نسیم تو مشام

شمه ای از نفخات نفس یار بیار

و مولانا بیخود شده تر از قبل در حالی که آرام و قرار نداشت با صدای بلند خواند:

رونق باغ می رسد،‌چشم و چراغ می رسد

غم به کناره می رود، مه به کنار می رسد

و به دنبال آن صدای الله الله حاضران برخاست و غلغله ی در میان جمع به پا شد.

ناصرخسرو از مولوی تقاضا کرد غزل خود را بطور کامل بخواند و او نیز پذیرفت:

آب زنید راه را هین که نگار می رسد

مژده دهید باغ را بوی بهار می رسد

راه دهید یار را، آن مه ده چهار را

کز رخ نوربخش او نور نثار می رسد

چاک شده است آسمان، غلغله ای است درجهان

عنبر و مشک می دمد، سنجق یار می رسد

رونق باغ می رسد، چشم و چراغ می رسد

غم به کناره می رود، مه به کنار می رسد

تیر روانه می رود،‌سوی نشانه می رود

ما چه نشسته ایم پس؟ شه ز شکار می رسد

باغ سلام می کند، سرو قیام می کند

سبزه پیاده می رود،‌غنچه سوار می رسد

خلوتیان آسمان تا چه شراب می خورند

روح خراب و مست شد، عقل خمار می رسد

چون برسی به کوی ما خامشی است خوی ما

زانکه زگفتگوی ما گردوغبار می رسد