انجمن شعرای کلاسیک
قسمت چهارم
اشاره:
در شماره های قبل گزارشی تخیلی از انجمن شعرای کلاسیک (مشاعره ای با موضوع انتظار) ازنظرتان گذشت. آخرین بیت خوانده شده توسط مولانا با حرف «د»به پایان رسیده بود. توجه شما را به آخرین قسمت آن جلب می کنیم.
غزل زیبای مولوی که به پایان رسید، نظامی در حالی که به نقطه ای دوردست خیره شده بود گفت:
دل و جانی و هوش وبینایی از تو کی باشدم شکیبایی
حافظ با هنرمندی خاص خودش در سرودن شعر، ادامه داد:
یوسف کنعان من! مصر ملاحت تُراست مصر ملاحت تراست یوسف کنعان من!
نظامی که هنوز در حال وهوای فراق بود و ناشکیبایی، چنین خواند:
نگفتی گر بیفتی گیرمت دست؟ از این افتاده تر کاکنون ام ای دوست؟
مولوی به همدردی با نظامی برخاست وبا سبک سماع صوفیانه گفت:
تاچند وعده باشد، این سر به سجده باشد هجرم به پرده باشد رنگ و اثر به رقص آ
خاقانی که کاملاً تحت تأثیر جو انجمن قرار گرفته بود با تأنی و درنگ در حالی که انگشت سبابه اش را تکان می داد با حرف الف، بیتی آغاز کرد:
از هر دهنی یکان یکان پرسیمت از هر وطنی جدا جدا جوئیمت
شبستری که بیشتر از فراق به وصل و بیشتر از بُعد و جدایی به قرب می اندیشد، موضوع ابیات را در مسیر دیگر قرار داد:
ترا قربی شود آن لحظه حاصل شوی تو بی تویی با دوست واصل
نظامی که از زیرکی شبستری خوشش آمده بود و معتقد بود به وصف العیش، نصف العیش، چنین خواند:
لب و دندانی از نور آفریده لبش دندان و دندان لب ندیده
عطار که چند دوری سکوت اختیار کرده بود وقتی توصیف لب و دندان یار را از زبان نظامی شنید، دیگر نتوانست چیزی نگوید و با حرف «ه» بیت زیبایی را خواند:
هر دوعالم هیچ می دانی که چیست؟ هر دو عکس طاق دو ابروی اوست
کلمه طاق و ابرو برای ناصر خسرو تداعی حالت خمیدگی و چنبر زدن را کرد و چنین خواند:
ترا ره نمایم که چنبر کراکن به سجده مرین قامت عرعری را امام زمانه که هرگز نراندست برِ شیعتش سامری ساحری را
آنقدر دوبیتش به نظر جمع پیوسته آمد که کسی برای خواندن دو بیت، به او تذکری نداد.
سپس مولوی چنین خواند:
ای یوسف حسن! از فراقت در گریه و ناله ام چو یعقوب
خواجوی کرمانی فی الفور جواب مولانا را داد که نه تنها تو، همه هستی منتظر اویند:
به انتظار وصول طلیعتش خورشید زند درفش درخشنده، صبحدم بر بام
و مولوی که گویی صحنه پایان انتظار را می بیند و شاهد و ناظر از بین رفتن همه شومی ها و بی عدالتی ها و ظلم و ستم است اینگونه سرود:
ملکی که پریشان شد از شومی شیطان شد باز آنِ سلیمان شد تا باد چنین بادا
دقیقی که گویا توجهی به بیت مولانا نداشت با حرف «الف» خواند:
از آن لاغر میانست، این که عشقم چنین فربه شدست و صبر لاغر
حافظ دوباره فضایی را که مولانا تصویر کرده بود در خیالش رقم زد و گفت:
روی نگار در نظرم جلوه می نمود وزدور، بوسه بر رخ مهتاب می زدم
در همین وقت صدای رسای مؤذن به گوش رسید و با شنیدن صدای او، پایان جلسه مشاعره اعلام شد از حاضران تقدیر و تشکر گردید و به عنوان حسن ختام از جناب حافظ خواسته شد چندبیتی از غزل معروف خود را قرائت نماید.
حافظ با تواضع پذیرفت:
جمالت آفتاب هر نظر باد
زخوبی روی خوبت خوب تر باد
همای زلف شاهین شهپرت را
دل شاهان عالم زیرپر باد
کسی کو بسته زلفت نباشد
چوزلفت در هم و زیر و زبر باد
دلی کو عاشق رویت نباشد
همیشه غرق در خون جگر باد
بتا چون غمزه ات ناوک فشاند
دل مجروح من پیشش سپر باد
چو لعل شکرینّت بوسه بخشد
مذاق جان من زو پر شکر باد
مرا از تست هر دم تازه عشقی تورا
هر ساعتی حُسن دگر باد
بجان مشتاق روی توست
حافظ تورا در حال مشتاقان نظر باد