اشاره:
این صفحه اختصاص به طرح پرسشها، شبهات و مسائلی دارد که برای شما عزیزان مطرح شده و یا در محیط خانواده و مدرسه از آنها صحبت به میان آمده است؛ چه در موضوع مهدویت و چه در سایر زمینههای اعتقادی و اخلاقی.
پس، دست به کار شوید و از همین حالا پرسشهای خود را با ما در میان بگذارید. ما هم سعی میکنیم، پاسخهای مناسبی به آنها بدهیم.
برادر عزیز و ارجمندمان آقای محمدعلی سهرابی از مشهد پرسیدهاند: «با برخی از دوستان که صحبت میکنم تصور خوبی از ظهور امام مهدی(ع) ندارند و میگویند که ظهور ایشان همراه با قتل و خشونت و خونریزیهای فراوان است، آیا واقعا همینطور است؟»
در پاسخ این برادر عزیزمان لازم میدانیم نکاتی را یادآور شویم:
1. امام مهدی(ع) شبیهترین مردم به رسول خدا(ص)
در روایات متعددی براین موضوع تأکید شده است که امام مهدی(ع) شبیهترین مردم به رسول خدا(ص) چه از نظر چهره و شمایل ظاهری و چه از نظر خلق و خو و رفتار است. از جمله در روایتی که از پیامبر اکرم(ص) نقل شده میخوانیم:
نهمین نفر از ایشان (فرزندان امام حسین(ع)) قائم (برپا دارنده) اهل بیت من و مهدی است. او شبیهترین مردم به من در شمائل، گفتار و رفتار است1...
در روایت دیگری وقتی راوی از امام محمدباقر(ع)
میپرسد: «وقتی قائم بهپا خیزد چگونه با مردم رفتار میکند؟» آن حضرت پاسخ میدهند:
آنگونه که رسول خدا ـ که درود و سلام خدا بر او و خاندانش باد ـ رفتار میکردند تا زمانی اسلام آشکار و فراگیر شود2.
دوباره راوی میپرسد: «سیره رسول خدا(ص) چگونه بود؟» و امام پاسخ میدهند:
آنچه مربوط به جاهلیت بود نابود ساخت و با عدالت به مردم روی نمود... .
و امام حسن عسکری(ع) نیز فرزند خود را شبیهترین مردم به رسول خدا معرفی میکنند:
خدا را سپاس میگویم که مرا از دنیا نبرد تا اینکه جانشینم را به من نشان داد. او شبیهترین مردم به رسول خدا ـ که درود خدا بر او و خاندانش باد ـ است...3 .
همه ما میدانیم که رسول خدا(ص) چنان مهربان و رئوف بودند که حتی حاضر نشدند دشمنان خود را نفرین کنند. این ویژگی رسول خدا(ص) در قرآن کریم نیز مورد ستایش قرار گرفته و خداوند میفرماید:
به سبب رحمت خداست که تو با آنها اینچنین خوشخوی و مهربان هستی، اگر تندخو و سختدل میبودی از گرد تو پراکنده میشدند.4
و در جای دیگر نیز میفرماید:
هر آینه پیامبری از خود شما بر شما مبعوث شد، هر آنچه شما را رنج میدهد بر او گران میآید. سخت به شما دلبسته است و با مؤمنان رئوف و مهربان است.5
بنابراین، نسبت دادن خشونت و سنگدلی به فردی که شبیهترین مردم به پیامبر خاتم، حضرت رحمةللعالمین(ص) است، هرگز شایسته نیست.
2. قاطعیت لازمه گسترش عدالت
چنانکه میدانیم امام مهدی(ع) با هدف گسترش ایمان، عدالت و معنویت و از بین بردن همه مظاهر کفر، ستم و فساد، قیام جهانی خود را آغاز میکنند و طبیعی است نهضتی که با این اهداف آغاز شود با مقاومت و مانعتراشی سران کفر و ستم و مروجان فرهنگ فساد و تباهی روبرو میشود. بنابراین امام مهدی(ع) برای پیشبرد اهداف خود چارهای جز جنگیدن و درگیر شدن با سران جبهه کفر و استکبار و برخورد قاطع با کسانی که مانع قیام عدالتگستر ایشان هستند ندارند.
اما آن حضرت در نبردهای خود هرگز خون بیگناهی را بر زمین نمیریزد و در آغاز حرکت خود نیز از یارانش بیعت میگیرد که:
مسلمانی را دشنام ندهند؛ خون کسی را به ناحق نریزند؛ به آبروی کسی لطمه نزنند؛ به خانه کسی لطمه نزنند؛ به خانه کسی هجوم نبرند؛ کسی را به ناحق نزنند و...6 .
به دلیل همین رفتار مناسب با عموم مردم است که در روایات میخوانیم پس از ظهور همه ساکنان زمین از امام مهدی(ع) خشنودند و به او عشق میورزند:
شما را به مهدی، مردی از قریش بشارت میدهم که ساکنان آسمان و زمین از خلافت و فرمانروایی او خشنودند.7
3. روایتهای ساختگی و نسبتهای ناروا
متأسفانه در طول تاریخ اسلام، افراد مختلفی با اغراض و انگیزههای متفاوت به وارد کردن روایات ساختگی در مجموعه روایات نقل شده از پیامبر اکرم(ص) یا دستکاری در روایات ایشان پرداختهاند و روایات باب مهدویت نیز از این موضوع دور نمانده است. با بررسی روایات متعددی که به نوعی تصویری خشن از حرکت عدالتگستر امام مهدی(ع) ارائه میدهند روشن میشود که راوی تعداد زیادی از آنها فردی است که علمای رجال او را بدنام و دروغگو خواندهاند که در نتیجه این روایات از اعتبار ساقط شده و نمیتوان به آنها استناد کرد.
بنابراین، در بررسی روایات مربوط به حوادث پس از ظهور باید بسیار مراقب بود و هر روایتی را به راحتی نپذیرفت.
با توجه به نکات یاد شده متوجه میشویم که هرگز نمیتوان ظهور امام مهدی(ع) را که از ابتدای آفرینش تا کنون همه عدالتخواهان جهان در آرزویش بودهاند، حرکتی خشونتبار، همچون جنگهایی که در سراسر تاریخ در کره خاک در جریان بوده، تلقی کرد. بلکه این حرکت به دلیل آنکه با هدف از بین بردن همه مظاهر ظلم و ستم و گسترش عدالت در سراسر جهان آغاز شده در همه مراحل خود از هرگونه شائبه ظلم و ستم به دور و کاملاً منطبق بر موازین عدالت است.
پینوشتها:
پانویسهای این مقاله
- ۱
1 .بحارالانوار: ج52، ص379.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۲
2 .همان، ج52، ص381، ح192.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۳
3 .همان، ج51، ص161، ح9.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۴
4 .سوره العمران(3)، آیه 159.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۵
5 .سوره توبه(9)، آیه 128.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۶
6 .لطفاللّه صافی گلپایگانی، منتخبالاثر، ص469.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۷
7 .شیخ حرّ عاملی، اثبات الهداة: ج2، ص524.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑