درد بی‌عشقی

صفحات چاپی ۴۸ تا ۵۰

مطالعه در کتاب‌خوان

باز آی و دل تنگ مرا مونس جان باش

وین سوخته را محرم اسرار نهان باش

دوست جوان و خوب موعودی من!

تا آخرین ساعاتی که مطالب مجله برای صفحه‌آرایی و چاپ آماده می‌شد، در نوشتن مطلبی کوتاه به عنوان سرمقاله درمانده بودم. برخي فكر مي‌كنند اگر كسي دست به قلم داشته باشد، هر وقت اراده بكند هر چيزي را مي‌تواند بنويسد؛ امّا واقعيت چيز ديگري است، آنكه به دست مي‌‌گيرد، دل آدم است و تا دل همراهي نكند، دست هيچ كاره است. اين روزها هر روزنامه و مجله‌اي را كه باز كني و يا پاي سخنان هر سخنراني كه بنشيني، گفت‌وگو دربارة جوان‌هاست. همه سينه چاك شده‌اند و فدايي، فرقي هم نمي‌كند، هر كس به نوعي مدافع جوان‌ها شده و اين كه؛ جوان‌ها سرگرمي مي‌خواهند، فيلم و سريال مي‌خواهند، پارك و شهربازي مي‌خواهند و آزادي براي ...

شايد تو هم گاهي به اين حرف‌ها لبخند زده باشي و يا نه، در دلت اظهار شادي كرده باشي كه بالاخره... امّا من گمان مي‌كنم سوراخ دعا را گم كرده‌ايم.

من فكر مي‌كنم ميان سينه اين بچه‌ها يك چيز كم است، چيزي كه مثل هيچ چيز نيست.

وقتي هم از بازي و سينما و شهربازي بر مي‌گردند، باز هم جاي خالي آن را احساس مي‌كنند. بيت قشنگي از سال‌ها قبل در خاطرم دارم:

درد بي‌عشقي ز جانم برده طاقت ورنه

داشتم آرام تا آرام جاني داشتم

همان كه در ميان غوغا و ازدحام، چيزهاي ديگر را جايش مي‌گذاريم و يا بعضي آدم‌هاي خوب با دلسوزي چيزي را كه خودشان دوست دارند مي‌تراشند و سر جاي آن مي‌گذارند و نفس راحتي مي‌كشند و مي‌نشينند. وقتي در ميان سينه، جاي عشق خالي باشد هر چه هم جايش بگذاري آزارت مي‌دهد. وقتي دردي به جان آدم نيفتاده باشد، هر وسيله‌اي به زودي رنگ مي‌بازد و از حيثيت مي‌افتد. وقتي نداني براي كي و چي زنده‌اي، عالم را هم كه داشته باشي تنهايي.

سعدي شيرازي بيت قشنگي دارد،

ما را سر باغ و بوستان نيست

هر جا كه تويي تفرج آنجاست

وقتي عشقي بزرگ دل كوچك آدمي را پر مي‌كند، در ميان صحرا و بيابان هم احساس مي‌كند در بهشت است.

از من، از تو، از ما عشق را دزديدند و به جايش چيزهايي ديگر گذاشتند، چيزهايي كه هر جواني به ذوق و سليقة خودش دل به آن

صفحهٔ ۴۹

بسته و گمان مي‌كند اگر حاصل شد دنيا مثل بهشت مي‌شود. از بزرگ‌ترها كه به بسياري از خواسته‌هاي امروز جوان‌ها رسيده‌اند بپرسي، در مي‌يابي ميان سينة همة آنها حفرة بزرگي است كه سعي مي‌كنند با سرگرمي آن را از ياد ببرند.

وقتي زندگي معني نداشته باشد و براي بودن تعريفي نداشته باشيم، ميان همه اسباب زندگي مي‌چرخيم و خدمتگزار و خادم آن ادوات مي‌شويم و به عكس...

بيش از هزار سال است كه همة آنهايي كه اسمي و رسمي ازشان مانده و دانسته و ندانسته عشقي بزرگ به جانشان چنگ انداخته بوده، منتظرند منتظر مردي كه مي‌آيد.

من دلم مي‌خواهد بمانم به همان سان كه دلم مي‌خواهد تو هم بماني؛ امّا هميشه فكر كرده‌ام كه بزرگي آدم‌ها به اندازة بزرگي آرزوهايشان است. وقتي آرزوهاي ما را سرگرمي، بازي و چيزهاي ديگري از اين قبيل، تشكيل داده باشد قد و اندازة آدم بيشتر از اينها هم نمي‌تواند باشد. آدم‌هاي كوچولو هميشه اين جمله را از حفظ‌اند «كاچي بهتر از هيچي است»؛ امّا آدم‌هاي بزرگ مي‌گويند: «يا همه، يا هيچ» من براي تو عشق بزرگ را مي‌خواهم و درد بزرگ را.

براي تو آرزوي بزرگ را مي‌خواهم و دنيايي كه از بزرگي، خورشيد هم در آن گم مي‌شود. براي تو انتظار را مي‌خواهم، انتظار رسيدن مردي كه همه عالم در دستش و همة عالم در بندش مانده است.

اگر به ژرفاي تابلوهاي نقاشي ماندگار نگاه كني و يا به گوش جانت نت‌ها و نغمه‌هاي آهنگ‌ها را بشنوي و درميان داستان زندگي مردان بزرگ و فداكاري‌هايشان جستجو كني. به يك چيز مي‌رسي، به انتظاري كه آنها در دل داشتند.

انتظاري و اميدي براي ساختن چيزي كه نمي‌ديدند؛ امّا چراغش را در دل روشن نگه داشته بودند و آثارشان رد پاي آن را نشان داده بودند.

مگر آنها به بسياري از خواسته‌هايشان در دنيا نرسيده بودند؟

چرا؛ رسيده بودند!

امّا زود فهميده بودند كه آنچه بايد نيست و آنچه كه هست آن كه بايد نيست.

همة آنها از خودشان و در آثارشان نشانه‌اي از آن عشق را ساخته بودند. همين هم باعث شده كه نامشان و آثارشان بماند.

شايد پيش خود بگويي اينها كه براي ما ...

اتفاقاً همين را هم مي‌خواهم بگويم.

وقتي دل در هواي مردي مي‌تپد كه همة عالم در گرو لبخند اوست و نگاهش همة گره‌هاي كور را كه در گشودنش موي‌هاي مردان سپيد گشته، مي‌گشايد. آن وقت است كه گل معني بودنش را مي‌فهمد و من و تو هم.

دوست من!‌ دوست جوان خوب موعودي من! براي تو ديدار لبخند مردي را مي‌خواهم كه وقتي بيايد همة عالم به يكباره خواهد خنديد.

نیمة شعبان مبارک

صفحهٔ ۵۰