میعادگاه منتظران

پرسش شما، پاسخ موعود

در پی درخواست جمعی از خوانندگان و دوستداران «موعود»، صفحه «میعادگاه منتظران » پاسخگوی سؤالهای مختلف شما درباره «موعود آخرالزمان » خواهد بود.معاونت فرهنگی مسجدمقدس جمکران وهمچنین جمعی از علما صمیمانه پذیرای این درخواست «موعود» شدند. ضمن آنکه در همین صفحه با دوستداران موعود از «میعادگاه منتظران » سخن خواهیم گفت. ان شاءالله

سؤالهای خودرابه آدرس مجله ارسال دارید.

(تهران، ص.پ 111 - 17355)

تهران - خانم مینا آصفی

چرا به امام زمان، علیه السلام، «شریک القرآن » گفته می شود؟

1. خواندن امام زمان، علیه السلام، با تعبیرزیباو گرانسنگ «شریک القرآن » برگرفته از سخنان ائمه معصومین، علیهم السلام، است. این تعبیر در چند زیارت معتبر خطاب به امام حسین و حضرت مهدی، علیهماالسلام، وارد گردیده است:

«السلام علیک یا امین الرحمان، السلام علیک یا شریک القرآن » (1)

«السلام علیک یا صاحب الزمان، السلام علیک یا خلیفة الرحمان، السلام علیک یا شریک القرآن، السلام علیک یا قاطع البرهان » (2)

ازطرفی چون تعبیر «شرکاءالقرآن » در زیارت مجموعه ائمه معصومین، علیهم السلام، مورد استفاده قرار گرفته، یقینا مفرد آن «شریک القرآن » در مورد شخصیت ممتاز این سلسله، یعنی حضرت مهدی، علیه السلام، صادق خواهد بود:

«السلام علیک ائمة المؤمنین ... و عباد الرحمان و شرکاءالفرقان و منهج الایمان » (3)

«السلام علیک ائمة المؤمنین و سادة المتقین ... و شرکاءالقرآن » (4)

2. علاوه براین، اگر «شریک القرآن » بودن به معنای «همپا و همراه بودن با قرآن » باشد، کلام جاودانه پیامبر، صلی الله علیه وآله، بر آن دلالت دارد که فرمود:

«انی تارک فیکم الثقلین کتاب الله و عترتی ما ان تمسکتم بهما لن تظلوا ابدا» (5)

«من کتاب خدا و خاندان خودم را به عنوان دو ودیعت گرانبها در بین شما باقی می گذارم، تا زمانی که به آن دو چنگ زده باشید، هرگز گمراه نخواهید شد.»

اگر عترت و خاندان معصوم پیامبر، صلی الله علیه وآله، قرین قرآن و همراه و همپای آن شمرده شده اند، به یقین در روزگار ما این عنوان در وجود شریف تنها باقیمانده آنان امام زمان، علیه السلام، تجلی می یابد.

تنها اوست که در این دوران همیشه با قرآن و در کنار قرآن بوده و خواهد بود. اگر قرار باشد امت اسلام به حفظ امانتهای پیامبر بزرگوار خویش پایبند باشند باید در ضمن تمسک به قرآن، همواره به ولای شریک القرآن، حضرت مهدی، علیه السلام، نیز متمسک باشند.

3. اگر «شریک القرآن » بودن امام، علیه السلام، درتلازم با«شریک الامام » بودن قرآن قرار گیرد و مشارکت هر دو را در ابعاد مختلفه اعجاز و هدایت برساند، باز هم همان سخن پیشین پیامبر، صلی الله علیه وآله، بر آن دلالت دارد که فرمود:

«تا زمانی که به هر دو ودیعت چنگ زده باشید، هرگز گمراه نخواهید شد.»

تمسک به قرآن در کنار تمسک به امام زمان، علیه السلام، است که اثربخش و حیات آفرین است، چنانکه تمسک به امام زمان، علیه السلام، درکنار تمسک به قرآن است که از ضلالت و سرگشتگی باز می دارد.

قرآن و امام، علیه السلام، اگر هر دو با هم در زندگی فرد یا ساختار جامعه ای مورد توجه و اقتدا قرار گرفتند، هدایت آن فرد یا جامعه تضمین شده خواهد بود، چنانکه امام و قرآن اگر هر دو با هم مورد بی توجهی و غفلت واقع شدند، ضلالت و سقوط آن فرد وجامعه قطعی خواهد بود.

حال اگر امام بدون قرآن، یا قرآن بدون امام، علیه السلام، در حیات فرد یا جامعه ای مطرح گردید، نقش هدایتی هر دو عقیم خواهد ماند و دیگر رشد و حرکت و پویایی را به ارمغان نخواهند آورد.

مثال چنین شراکتی را در مشارکت آب و آفتاب برای رشد گیاه می توان جست، گیاه با بهره گیری از آب و آفتاب است که رشد می کند و به برگ و بار می نشیند. اگر آب بدون آفتاب به گیاه برسد، قدری قد می کشد اما بزودی به زردی می گراید و پژمرده و پلاسیده از رشد طبیعی خود باز می ماند، چنانکه اگر آفتاب بدون آب نصیب گیاهی شود، بزودی همه

بافتهایش خواهد سوخت و جز ساقه و شاخه هایی خشک از آن باقی نخواهد ماند.

با توجه به همین مشارکت طرفینی بین «قرآن و امام » است که می توان گفت در منطق پیامبر، صلی الله علیه وآله، که منطبق بر وحی است - قرآنی که شریک امام معصوم نباشد، قرائت می شود، قرآن هست، اما «معجزه جاودانه اسلام » نیست. کتاب هست، نسخه وحی الهی هست، اما «کتاب هدایت » و «یگانه قانون سعادت » نیست و نیز امامی که شریک قرآن نباشد، امامت می کند، اما «امام معصوم » نیست.

راهنما و پیشوا هست، امام «خورشید هدایت » و «یگانه پیشوای راه نجات » نیست. در همین راستاست که پیامبر، صلی الله علیه وآله، می فرماید:

«علی مع القرآن و القرآن مع علی » (6)

«علی، علیه السلام، با قرآن است و قرآن با علی، علیه السلام »و اگر بپذیریم که علی، علیه السلام، و حضرت مهدی، علیه السلام، به عنوان آغازگر و پایان بخش سلسله وصایت و امامت هر دو یک نورند و دو جلوه یک حقیقت ناب به شمار می آیند، می توان سخن پیامبر، صلی الله علیه وآله، را عمومیت داد و گفت:

«مهدی، علیه السلام، با قرآن است و قرآن با مهدی، علیه السلام »

که این بیانی دیگر از همان تعبیر شریف و شگفت «شریک القرآن » بودن امان زمان، علیه السلام، است.

4. اگر «شریک القرآن » بودن، ناظر به نقش امام زمان، علیه السلام، در استمرار و ادامه حیات قرآن باشد، باز هم شواهدی در روایات و زیارات وجود دارد، که از آن جمله است:

«اللهم جدد به ماامتحی من دینک و احی به ما بدل من کتابک » (7)

خدایا آنچه از دینت به نابودی گراییده، به وسیله او تجدید فرما و آنچه از کتابت دگرگونی و تبدیل پذیرفته به وسیله او احیا کن.

«... و احی بولیک القرآن » (8)

و قرآن را به ولی خویش - امام زمان، علیه السلام حیاتی دوباره بخش.

«و احی به میت الکتاب والسنة » (9)

خداوندا! امام زمان، علیه السلام، را احیاگر قرآن و سنت پیامبر، صلی الله علیه وآله، قرار ده.

با توجه به اینکه این زیارتها و دعاها برگرفته از کلام معصومین، علیهم السلام، و حتی برخی از آنها وارد شده از ناحیه مقدسه خود امام زمان، علیه السلام، است، نشانگر نقش قطعی آن بزرگوار در حیات قرآن و آثار حیات بخش آن است، که خود می تواند جلوه ای دیگر از «شریک القرآن » بودن به شمار آید.

5- تعابیری دیگر همچون:

«الناطق عن القرآن » (10)

کسی که از قرآن و بر پایه قرآن سخن می گوید.

«تالی کتاب الله و ترجمانه » (11)

تلاوت کننده و بیان کننده معارف قرآن.

«ملقن احکام القرآن » (12)

تلقین و تعلیم دهنده احکام قرآن.

«اولی الناس بکتاب الله » (13)

شایسته ترین و سزاوارترین مردم به کتاب خدا.

«الحاکم بین اهل القرآن بالقرآن » (14)

کسی که بین اسلامیان که اهل قرآن اند بر اساس قرآن حکومت می کند.

«القائم بکتاب جدید» (15)

کسی که قیامش بر پایه قرآنی تازه و تجدید شده صورت می گیرد.

که همگی آنها در ضمن روایات و زیاراتی مخصوص امام زمان، علیه السلام، وارد شده اند، بیانگر کیفیت عملکرد قرآنی امام زمان، علیه السلام، و جلوه های گوناگون قرآن در سیرت و سنت آن بزرگوار هستند و از طرفی تلاوت و ترجمه و تعلیم قرآن و حاکمیت و پیاده شدن آن در زندگی انسانها را وابسته به امام زمان، علیه السلام، می شمارند.

دقت در اینگونه تعابیر نیز می تواند در راستای فهم «شریک القرآن » بودن امام زمان، علیه السلام، به گونه ای دیگر ما را یاری دهد.

پی نوشتها: