پرسش شما پاسخ موعود- میعادگاه منتظران

چرا خداوند فیض خود را به تاخیر انداخته است؟ چرا حضرت امام زمان (عج 9 غائب شده؟ با توجه به آنکه خداوند در همان آغازین لحظه می توانست عدل را بر زمین حکمفرما کند؟

م - الف (تهران - شهرری)

پاسخ:

1- همه کارهای خداوند بر اساس حکمتهایی خاص صورت می گیرد و هرگز در اراده و افعال او بیهودگی و بی قانونی قابل تصور نیست. همین اعتنقاد کافی است تا تاخیر فیض قیام جهانی حضرت مهدی (عج) و حکومت توحیدی عالم گستر او را امری قابل و منطقی و مبتنب بر حقایق و ضرورت های حیات بخشبشری جلوه دهد.

بشر هیچگاه نتوانسته و نخواهد توانست ادعا کند که تمام رازهای هستی و اسرار پدیده های گوناگون تاریخ را دریافته و به چند و چون حکمتهای نهان الهی در هریک از پیشامدهای روزگار دسترسی دارد.

از طرفی هیچ ضرورتی هم ندارد که ما نسبت به همه اسباب و عللی که موجب پیدایش حقیقت ها و واقعیتهاست آگاهی داشته باشیم. به عبارت دیگر ملازمه ای بین پدیده های هستی و ادراک ما نیست. چه بسیار وقایعی که هر روز و هر ساعت در زندگی بشر اتفاق می افتد بدون آنکه معرفت و شناخت یا غفلت و جهل ما کوچکترین تاثیری در بود و نبود آنها داشته باشد.

غیبت طولانی امام زمان (عج) و به تاخیر افتادن حاکمیت دین و قرآن توسط ایشان نیز می تواند بر اساس همین فاعده تبیین و تفسیر شود.

چنانچه امام صادق (ع) فرمود:

«این امر» امری از امور الهی و سری از اسرار الهی و غیبی از غیب های الهی است و زمانیکه دانستیم که خدای عزوجل حکیم است تصدیق می کنیم که همه کارهای او از روی حکمت است، اگر چه علت آن آشکار نباشد. (1)

2- اینکه خداوند می توانست در همان ابتدای امامت حضرت مهدی (عج) برپایی آیین عدل در سراسر گیتی را به دست او عملی سازد، قابل تردید نیست.

خداوند نه فقط از ابتدای دوران امامت او، بلکه از ابتدای رسالت جد بزرگوارش پیامبراکرم (ص) می توانست جهانگیر شدن آیین توحید و عدالت را تحقق بخشد و همه دلها را به اسلام مایل سازد و همه گردن فرازان را ذیل حکومت قرآن گرداند و از مظلوم واقع شدن و شهید گشتن همه امامان و پیشوایان و صالحان جلوگیری به عمل آورد، چنانکه خود فرمود: «و لو شاء الله لجعلکم امة واحدة » (2) اگر خدا می خواست همه شمار را بر یک آیین قرار می داد. لکن همواره حکمت های بالغه او بوده که بر اساس قابلیت ها و نحوه عمل کردهای خلایق سیر وقایع و فراز و فرودهای زندگی انسانها را رقم زده است.

اینکه در سراسر تاریخ پرنشیب و فراز اسلام و نیز در طی اینهمه قرن که از آغاز غیبت حضرت مهدی می گذرد، هیچگاه زمینه عملی شدن وعده های حتمی خداوند نسبت به امامت و وراثت مستضعفان و خلافت مؤمنان حقیقی در سراسر گیتی پیش نیامده، به یقین ریشه در عدم وجود شرایط لازم و عدم آماگی داشته است، وگرنه قدرت خدا و اراده قطعی او در این مورد غیر قابل تردید است.

3- چرا غیبت امام زمان (عج) به گونه های دیگری نیز در احادیث معصومین (ع) تبیین شده است که از آن جمله است:

الف) تجربه تلخ مظلومیت و شهادت امامان پیشین و قدرناشناسی و ناسپاسی مردم نسبت به نعمت وجود و حضور امامان خویش، که باعث سلب توفیق آنان از درک حضور آخرین پیشوای معصومشان گشت.

ب) آزمایش میزان پایبندی مسلمانان به ایمان و تقوی در برابر مشکلات و سختی های دوران غیبت.

ج) آزمایش درجه ولایت و فرمانپذیری شیعیان نسبت به امام غائب.

د) جلوگیری از کشته شدن اخرین امام معصومین (ع) که بنا به اراده خدا و ارث تمام پیامبران و امامان و تحقق بخش تمام آرمنهای الهی در سراسر هستی است.

هـ) آماده نبودن شذایط اجتماعی برای پذیرش حکومت واحد جهانی بر اساس عدالت و توحید.

خلاصه سخن آنکه، هرگز سنت خداوند قادر و توانا بر این نبوده است که ارزشهای والا و کمالات فردی یا اجتماعی انسانها را از راه معجزه و با بکارگیری قدرت بی انتهای خویش، به آنان ارزانی دارد.

این خود انسانها هستند که باید بکوشند و سختی های راه کمال را تحمل کنند تا به ارزشهای الهی دست یابند.

دستیابی به جامعه ای تکامل یافته و مبتنی بر قانون وحی در سایه حاکمیت رهبری معصوم والاترین و با ارزش ترین موقعیت اجتماعی است که به اراده خدا در دوران پس از ظهور امام زمان (عج) تحقق می یابد. در چنین مسیری تحمل قرنها رنج و مرارت دوران غیبت، فداکاری و جانبازی میلیونها انسان پاکباخته، سؤال دوم:

درباره رجعت می دانیم که حضرت رسول اکرم محمد مصطفی (ص) و حضرت امیرالمؤمنین امام مرتضی علی (ع) دارای مقاماتی به مراتب بالاتر از حضرت قائم (عج) هستند پس در هنگام رجعت چگونه در شمار سپاهیان موعود (عج) در خواهند آمد؟

م -الف (تهران شهرری)

پاسخ:

1- اعتقاد به رجعت یکی از اعتقادات رسمی و ضروری ایین تشیع است اما این اعتقاد کلی هرگز به معنای لزوم آگاهی یافتن بر همه جزئیات آن نیست.

2- اصل رجعت که در بسیاری از احادیث و دعاهای وارده از ناحیه مقدسه اهل بیت (ع) مورد تاکید قرار گرفته به معنای بازگشت کثیری از مؤمنان و منتظران به زندگی دوباره در جهت یاری رساندن به حضرت مهدی (ع) و نیز به معنای زندگی دوباره امامان بزرگوار و حاکمیت یافتن آنها پس از شهادت فرزند برومندشان امام زمان (عج) است.

این رجعت جهت اداره حکومت جهانی اسلام پس از امام زمان (عج) تا زمان قیامت ادامه می یابد.

3- در فرمایشات پبامبر و ائمه بزرگوار اسلام (ع) که یگانه مدرک لزوم اعتقاد به رجعت است، یا ذکری از جزئیات این واقعه شگفت به میان نیامده و یا به برخی اشاره های گذرا اکتفا شده است که البته در بین همین اشارات گذرا نیز اختلافاتی در بیان کیفیت رجعت به چشم می خورد که بطوریکه فهم موارد صحیح و مورد اتفاق آن نیاز به تحقق گسترده دارد.

در سؤال آمده است که چرا حضرت رسول (ص) و حضرت امیرالمؤمنین (ع) که دارای مقاماتی بالاتر از حضرت ایم (عج) هستند در هنگام رجعت در شمار سپاهیان مهدی موعود در خواهند آمد؟ ما چنین نشانه ای را در هیچیک از احادیث باب رجعت نیافتیم و چون اصل موضوع سؤال مورد انکار است جواب دادن به آن نیز منتفی است.

4- در صورتی که در برخی روایات - که ما به آنها دسترسی نکردیم - رجعتی برای رسول اکرم (ص) و امیرالمؤمنین (ع) ذکر شده باشد هرگز به معنای این نیست که آن بزرگوار جزو سپاهیان حضرت مهدی (عج) و در رکاب او خواهند بود. بلکه به این معناست که در یکی از دورانهای پس از شهادت حضرت قائم (عج) زمامداری جامعه جهانی اسلام به دستهای امین آن بزگواران سپرده خواهد شد.

واحد تحقیقات و پاسخ به سؤالات مسجد مقدس جمکران

پی نوشتها: