ايامي كه پشت سر مي‌نهيم، نقطة عطف مهمي در تاريخ مبارزات اجتماعي و فرهنگي ايران اسلامي به حساب مي‌آيد. از هر گوشه‌اي صدايي به گوش مي‌رسد و هر جريده‌اي حاوي مطلبي است كه نويسندگانش چندان به حق يا باطل بودن نظرات خود (مبتني بر حقايق و مباني ديني) كاري ندارند. در واقع هياهويي برپاست و نتيجه‌اش هر چه باشد همان نقطة عطف است كه بدان اشاره كردم.
مي‌توان خود را از اينهمه به كناري كشيد و دم برنياورد و نظاره‌گر بود، شايد اقتضاي عصر فتنه و سوء‌تفاهم، همين باشد. مي‌توان وارد ميدان شد و عَلَمي به دست گرفت و عده‌اي را به راه انداخت، اين هم خود اقتضاي نفس آدمي است. همان كه در غوغاي بلاي روشنفكري ناديده مي‌ماند. نگارنده در مقام يك نويسنده و نقاد مسايل فرهنگي، تكليف خود را خارج از جغرافياي موعود ادا نموده و مي‌نمايد امّا در مقام سردبيري تنها نشريه‌اي كه از حجّت حي حاضر خداوند گفت‌وگو مي‌كند، تكليف و سخن وجهي ديگر مي‌يابد كه در حقيقت با موضوع مقام اوّل در تعارض نيست.
ناگفته در مقالة حجّت موجه ما به درد مشتركي اشاره كرده‌ام كه مسبب اين غوغاست.
نفس اينهمه جنجال درعرصة عمل سياسي و اجتماعي صرف نظر از تحليل و اظهار نظرها، انعكاس حضور حجّتهاي گوناگوني است كه هواداران را بدين حال و روز مي‌اندازد. بي‌گمان اسلام و كلام خدا و معصومين(ع)، چنان گنگ و مبهم يا چنان گشاده و بي‌دروازه نيست كه بتوان هزاران تعبير و تعريف متفاوت و متعارض از يك موضوع واحد از آن استخراج كرد اما،
وقتي اسلام و بيان معصومين(ع) حجّت موجه نباشد و تنها از آن براي اثبات برتري حجّتي كه از آن به صراحت سخن به ميان نمي‌آيد استفاده شود؛ به همين حال و روز مي‌افتيم كه افتاده‌ايم. پس، قصة اينهمه به اسلام بر نمي‌گردد بلكه به حجّتهاي گوناگوني برمي‌گردد كه گروه‌هاي مختلفي عَلم هواداريش را بر دوش گرفته و اثباتش را از ميان متون و اقوال بزرگان دين مي‌طلبند. نتيجة اين عمل معلوم است. بر مردم كوچه و بازار و به ويژه جوانان حرجي اينجاست كه جمع كثيري از همة آنهايي كه در ميانة ميدان سينه‌چاك مي‌دهند، نيز كاري به مبنا و بنياد ندارند و اين خود اقتضاي دورة طفوليت و نوجواني است. حتي اگر مردي چهل و چند ساله و صاحب مقام و منصب چنين كند از دوراني كه متذكر آن شدم نگذشته، اگر كسي تصور كند كه مي‌توان قول و فعلي بي‌مبنا و حجّت عرضه كرد يا قال و مقالي را كه به گوش مي‌رسد بي‌مبنا و پايه تلقي كرد از سر خامي است، به همان سان كه بخواهد با زور دگنك اثبات كند غوغا منبعث از حجّتي واحد است يا تلاش كند آنهمه را به مبدأ واحدي چون دين خدا برگرداند.
نه آنكه، ميدان را براي هتك حرمت همة مقدسات و نشر الحاد باز مي‌گذارد؛ مي‌تواند ادّعاي آن كند كه حجّت عملش را ائمة معصومين(ع) در اختيارش نهاده‌اند و نه آنكه، مالي را و منصبي را ناروا جا به جا مي‌نمايد يا از آنِ نزديكان خود مي‌سازد؛ تا چه رسد به آنكه كسي حتي ديناري در راه تبليغ خود و نفسانيت خود استفاده كند و آراي ملحدين غربي را به اسم تفسير جديدي از اسلام به ميان جماعت خام و جوان بپراكند.
اينهمه حكايت از ظهور نفسانيتي خام و دنيا طلب مي‌كند كه چهرة آرايش كرده و حجّت پنهان ساخته است.
متون ديني آنگاه كه از حجّت موجه خداوند سخن به ميان مي‌آورند، از مردي سخن مي‌گويند كه خواست حق را با هيچ بده و بستاني معاوضه نمي‌كند، با هر گونه شرك و الحاد ناسازگار است، حتي اگر صورت حق به خود گرفته باشد يا در هيأت بنا و ابنيه‌اي آشكار شود. ميراث بر همة انبيا و اوصيا، كه در سيره و سنت او همة چه بايد كرد؟ها آشكار است، هيهات كه حتي برگي از دفتر حيات او و سطري از كلام او را ناديده و نخوانده‌ايم. كه اگر خوانده بوديم درمي‌يافتيم كه همة آنچه كرده و مي‌كنيم با محك او سنجيده مي‌شود، اين هم مربوط به آينده‌اي دور يا پيچيده در ميان قرون گذشته نيست. بلكه، مربوط به همين امروز و همين لحظه از حيات ماست. ما را براي آنچه مي‌كنيم حجّتي نيست مگر آنكه از او و ولي‌زمان و فقيه‌عصر منصوب از جانب او تبعيت كنيم و برگرد محور وجودش، چنگ در حبل متيني زنيم و خلق خدا و خود را از حيراني و تفرق برهانيم. هيهات كه به قول آن اهل دل:
هنوز ما را اهليت گفت نيست كاشكي اهليت شنودن بودي!