امام خميني و رسالت جهاني انقلاب اسلامي

ابراهيم شفيعي سروستاني

در پانزده خرداد سال 1342 حركتي در اين كشور آغاز شد كه مبدأ تحولي شگرف در حيات اجتماعي - فرهنگي مردم مسلمان ايران گرديد و پس از پانزده سال تبديل به مهم‏ترين تحول اجتماعي - سياسي قرن بيستم شد.

اما آنچه كه اين حركت را تا به اين اندازه تحول ساز و تاثيرگذار كرده بود، رهبري رادمردي بود كه با پشتوانه اي عظيم و غني از فرهنگ و معارف اسلام ناب محمدي در وراي همه جريانهاي فكري حاكم بر كشور به هدايت اين حركت پرداخته بود.

بي‏ترديد بايد گفت كه سرزمين دلاورپرور ايران در تمامي دوران حيات خود، رهبري به اين عظمت كه هم بتواند با تسخير قلوب مردم مهمترين تحول معنوي را در كشور ايجاد كند و هم با اقتدار تمام كشور را در توفان سهمگين توطئه، تجاوز و خيانت، به بهترين شكل راهبري و هدايت كند، به خود نديده است.

امروز در آستانه دهمين سال ارتحال آن رادمرد فرزانه و بيستمين سال پيروزي انقلاب اسلامي، جامعه ما بيش از هر زمان ديگري نيازمند شناخت خطوط اصلي حركت حضرت امام خميني، قدس سره و مباني فكري ايشان است. اصول و مبانيئي كه توجه به آنها مي تواند انقلاب اسلامي را در صراط مستقيم حفظ نموده و آن را از آسيبها در امان بدارد.

برخي از انديشمندان علوم سياسي بر اين باورند كه هرگاه يك نهضت و انقلاب مردمي تبديل به نظام و حكومت و به‏اصطلاح نهادينه مي شود، دوران افول و نزول آن آغاز مي گردد و به تدريج رو به اضمحلال مي‏گذارد. براساس همين باور، اين روزها گروهي در تحليلهايشان مطرح مي كنند كه دوران انقلاب اسلامي ديگر به سر آمده است.

اما در برابر اين ديدگاه بايد گفت كه نهادينه شدن يك حركت انقلابي، زماني مي تواند موجب افول و سقوط آن شود كه آرمانها و ايده‏آلهاي آن حركت چنان خرد و حقير باشد كه با براندازي يك نظام سياسي و تشكيل يك نظام سياسي جديد ديگر حرفي براي گفتن و هدفي براي تلاش كردن نداشته باشد.

حضرت امام، قدس سره در سراسر دوران مبارزه هرگز هدف خود را در از بين بردن استبداد داخلي و مبارزه با استعمار خارجي در كشور ايران محدود نكرده بود و آنچه در پي آن بود حاكميت اسلام در سراسر جهان و كوتاه كردن دست ابرقدرتها از همه كشورهاي اسلامي بود. ايشان حركت خود را

در راستاي قيام جهاني موعود(ع) مي ديد و انقلاب اسلامي ايران را مقدمه اي براي انقلاب عظيم مهدوي ارزيابي مي‏كرد و از همين رو تشكيل حكومت اسلامي در ايران هيچ‏گاه باعث نمي شد كه ايشان از حركت بازايستد و ساير ملل اسلامي را به فراموشي سپارد.

براي شناخت جايگاه انقلاب مهدوي در تفكر سياسي حضرت امام و تأثيري كه فرهنگ انتظار در اهداف كلان و استراتژي بلندمدت ايشان گذاشته بود؛ در اين مقاله بخشهايي از رهنمودهاي ايشان را كه در مقاطع مختلف انقلاب اسلامي ايراد شده است، مورد بررسي قرار مي دهيم.

بررسي اين رهنمودها علاوه بر اينكه مي تواند به ما در شناخت اصول اساسي تفكر امام راحل(ره) كمك كند، مي تواند ما را در شناسايي دليل كينه و عناد استكبار جهاني نسبت به امام و انقلاب اسلامي و درك انگيزه تلاشهاي بي‏پاياني كه در جهت استحاله نظام اسلامي صورت مي‏گيرد، ياري رساند.

1. نفي وابستگي به شرق و غرب

امام راحل، قدس سره، در سراسر دوران مبارزه خويش بر شعار نه شرقي، نه غربي به عنوان يكي از اصول اساسي انقلاب اسلامي پاي مي فشرد و تا آخرين لحظه حيات پربركت خود هم حاضر به عقب‏نشيني از اين شعار اصلي انقلاب نشد.

اما آنچه كه امام را وامي‏داشت كه اين‏چنين بر اين اصل پافشاري كند، احساس عزتي بود كه او در پرتو ولايت ائمه معصومين(ع) و به‏ويژه امام عصر(ع) بدان دست يافته بود.

ايشان نمي‏توانست بپذيرد كه مردم مسلمان ايران در عين پذيرش ولايت آخرين حجت خدا، امام زمان(ع) سر در گرو ولايت طاغوتهاي شرق و غرب داشته باشند. اين بود كه قاطعانه اعلام مي كرد:

هيهات كه امت محمد(ص) و سيراب شدگان كوثر عاشورا و منتظران وراثت صالحان به مرگ ذلت بار و اسارت غرب و شرق تن در دهند.1

و از اين بالاتر، التزام به اصل نه شرقي، نه غربي را وظيفه مسلمانان جهان دانسته و پشت كردن به اين اصل را، پشت كردن به آرمان مكتب اسلام و خيانت به رسول خدا و ائمه هدي؛ و پذيرش آن را شرط ورود به صراط نعمت حق مي‏دانست:

شعار نه شرقی و نه غربی ما شعار اصولی انقلاب اسلامی در جهان گرسنگان و مستضعفین بوده و

ترسيم كننده سياست واقعي عدم تعهد كشورهاي اسلامي و كشورهايي است كه در آينده نزديك و به ياري خدا، اسلام را به عنوان تنها مكتب نجات‏بخش بشريت مي‏پذيرند و ذره‏اي هم از اين سياست عدول نخواهد شد و كشورهاي اسلامي و مردم مسلمان جهان بايد نه وابسته به شرق و شوروي باشند، كه ان‏شاءا... به خدا و رسول خدا و امام زمان وابسته‏اند و به طور قطع و يقين پشت كردن به اين سياست بين المللي اسلام، پشت كردن به آرمان مكتب اسلام و خيانت به رسول خدا و ائمه هدي است و نهايتاً مرگ كشور و ملت ما و تمامي كشورهاي اسلامي است و كسي گمان نكند كه اين شعار، شعار مقطعي است؛ كه اين سياست ملاك ابدي مردم ما و جمهوري اسلامي ما و همه مسلمانان سرتاسر عالم است، چراكه شرط ورود به صراط نعمت حق، برائت و دوري از صراط گمراهان است كه در همه سطوح و جوامع اسلامي بايد پياده شود2

2. احياي هويت اسلامي مسلمانان

حضرت اما، قدس سره، اين وعده قرآن كريم را كه مي‏فرمايد:

هوالذي أرسل رسوله بالهدي و دين الحق ليظهره علي الدين كله و لوكره المشركون3

اوست خدايي كه رسول خود را با هدايت و دين حق فرستاد تا آن را بر همه اديان برتري دهد؛ هرچند مشركان ناخشنود باشند.

با جان و دل پذيرفته بود و از اين رو با صلابت تمام بيان مي‏داشت:

من با اطمينان مي‏گويم اسلام ابرقدرتها را به خاك مذلت مي‏نشاند. اسلام موانع بزرگ داخل و خارج محدوده خود را يكي پس از ديگري برطرف و سنگرهاي كليدي جهان را فتح خواهد كرد.4

اما ايشان به‏خوبي واقف بود كه رسيدن به اين هدف مستلزم احياي هويت اسلامي مسلمانان و بازگشت آنان به اصول اساسي خويش است. از اين رو يكي از اهداف مهم جمهوري اسلامي ايران را تلاش در جهت احياي اين هويت و توجه دادن مسلمانان به اصول و مباني فكر ديني دانسته و مي‏فرمود:

من به صراحت اعلام مي‏كنم كه جمهوري اسلامي با تمام وجود براي احياي هويت اسلامي مسلمانان در سراسر جهان سرمايه گذاري مي‏كند و دليلي هم ندارد كه مسلمانان جهان را به پيروي از اصول تصاحب قدرت در جهان دعوت نكند و لجوي جاه‏طلبي و فزون‏طلبي صاحبان قدرت پول و فريب را نگيرد.5

3. گسترش نفوذ اسلام در جهان

اعتقاد به حقانيت اسلام و ايمان به بطلان ديگر مكتبها و مسلكها به صورت بالقوه اين توان را دارد كه هر فرد مؤمن و معتقد را به تلاش براي گسترش بيشتر اسلام وادارد، اما امام خميني به عنوان رهبري كه افقهاي ديدش همه جهان را درمي‏نوردد و به چيزي كمتر از حاكميت

جهاني اسلام دل نمي‏بندد، به اين موضوع با ديدي ديگر نگاه مي‏كند؛ او با صراحت تمام اعلام مي‏كند كه در پي نابودي همه نظامهاي استكباري و گسترش نظام اسلامي در سراسر جهان است:

البته ما اين واقعيت و حقيقت را در سياست خارجي و بين الملل اسلامي‏مان بارها اعلام نموده‏ايم كه درصدد گسترش نفوذ اسلام در جهان و كم كردن سلطه جهانخواران بوده و هستيم. حال اگر نوكران آمريكا نام اين سياست را توسعه‏طلبي و تفكر تشكيل امپراطوري بزرگ مي‏گذارد از آن باكي نداريم و استقبال مي‏كنيم.

ما درصدد خشكانيدن ريشه‏هاي فاسد صهيونيزم، سرمايه داري و كمونيزم در جهان هستيم. ما تصميم گرفته‏ايم به لطف خدا و عنايت خداوند بزرگ نظامهايي را كه بر اين سه پايه استوار گرديده‏اند نابود كنيم و نظام اسلام رسول‏ا... (ص) را در جهان استكبار ترويج نماييم.6

ايشان در پيامي ديگر تلاش براي گسترش اسلام راستين در جهان و مبارزه با سلطه جهانخواران را اقدامي در جهت زمينه‏سازي ظهور منجي و مصلح كل دانسته و مي‏فرمايد:

ما با خواست خدا دست تجاوز و ستم همه ستمگران را در كشورهاي اسلامي مي‏شكنيم و با صدور انقلابمان، كه در حقيقت صدور اسلام راستين و بيان احكام محمدي است، به سيطره و سلطه و ظلم جهانخواران خاتمه مي‏دهيم و به ياري خدا راه را براي ظهور منجي و مصلح كل و امامت مطلقه حق امام زمان، ارواحنا فداه، هموار مي‏كنيم.7

امام راحل در بخش ديگري از همين پيام، روشنفكران جهان اسلام را به تلاش آگاهانه براي دگرگون كردن جهان سرمايه داري و كمونيسم فراخوانده و چنين مي‏فرمايد:

روشنفكران اسلامي همگي با علم و آگاهي بايد راه پرفراز و نشيب دگرگون كردن جهان سرمايه داري و كمونيسم را بپيمايند و تمام آزادي‏خواهان بايد با روشن بيني و روشنگري راه سيلي زدن بر گونه ابرقدرتها و قدرتها، خصوصاً آمريكا را بر مردم سيلي خورده كشورهاي مظلوم اسلامي و جهان سوم ترسيم كنند.8

4. ايجاد حكومت جهاني اسلام

از همان سالهاي اول پيروزي انقلاب اسلامي همواره اين سؤال مطرح بود كه آيا دولت و نظام اسلامي بايد تنها در پي ايجاد رفاه و آسايش براي مردم ايران و سازندگي كشور اسلامي باشد يا اينكه، در كنار اين هدف، به هدف بزرگتر انقلاب اسلامي كه آزادي همه ملل تحت ستم و تشكيل حكومت جهان اسلام است، نيز بينديشد؟

تفكري كه به تدريج بر افكار مسؤولان نظام اسلامي حاكم شد، اين بود كه چون ايران به عنوان ام‏القراي جهان اسلام مطرح است، پس بايد ابتدا به فكر توسعه و سازندگي در داخل كشور بود و ان‏شاءا... در آينده كه از آباداني و

سازندگي ايران اسلامي فارغ شديم به فرياد ديگر ملل مظلوم هم مي‏رسيم و براي حاكميت جهاني اسلام هم برنامه‏ريزي مي‏كنيم!

اما در مقابل تفكر ام القري، امام راحل با ژرف انديشي تمام و با پشتوانه عظيم اعتقاد به انقلاب جهاني حضرت حجت (ع) مسؤولان نظام را از اينكه تنها به ايران بينديشند، برحذر داشته و مي‏فرمود:

مسؤولان ما بايد بدانند كه انقلاب ما محدود به ايران نيست، انقلاب مردم ايران نقطه شروع انقلاب بزرگ جهان اسلام به پرچمداري حضرت حجت، ارواحنا فداه، است كه خداوند بر همه مسلمانان و جهانيان منت نهد و ظهور و فرجش را در عصر حاضر قرار دهد. مسائل اقتصادي و مادي اگر لحظه‏اي مسؤولين را از وظيفه‏اي كه برعهده دارند منصرف كند؛ خطري بزرگ و خيانتي سهمگين را به دنبال دارد. بايد دولت جمهوري اسلامي تمامي سعي و توان خود را در اداره هرچه بهتر مردم بنمايد و اين بدان معنا نيست كه آنها را از اهداف عظيم انقلاب كه ايجاد حكومت جهاني اسلام است منصرف كند.9

از اين رهنمود به خوبي استفاده مي‏شود كه امام راحل(ره) انقلاب اسلامي را زمينه ساز انقلاب جهاني مهدي موعود، عجل‏ا... تعالي فرجه‏الشريف، دانسته و از همين رو معتقد بودند كه مسؤولان نظام جمهوري اسلامي بايد همه تلاش خود را بر ايجاد آمادگي براي ظهور دولت كريمه امام عصر (ع) قرار داده و متوجه باشند كه پرداختن به برنامه‏هاي توسعه، حتي يك لحظه آنها را از اين هدف بزرگ كه غفلت از آن خطري بزرگ و خيانتي سهمگين را به دنبال دارد بازندارد.

آنچه گذشت چند اصل مهم از اولي بود كه امام راحل، قدس سره، در تمامي دوران مبارزه خويش بر آنها پافشاري مي‏كردند و به‏ويژه در دوران پس از پيروزي انقلاب اسلامي براي عملي شدن آنها تلاش فراواني نمودند.

اما پافشاري امام بر اين اصول، استكبار جهاني را تا به سر حد جنون از انقلاب اسلامي و بنيانگذار آن خشمگين ساخته بود. چراكه استكبار جهاني به خوبي دريافته بود كه اگر انقلاب اسلامي بتواند اين اصول را در عمل ياده سازد؛ نتيجه‏اي جز نابودي آنها در بر نخواهد داشت. اين بود كه از همان ابتداي پيروزي انقلاب اسلامي تلاش خود را بر ضربه زدن به اين انقلاب متمركز نمود و با تمام قوا درصدد نابودي كامل و يا لااقل استحاله فرهنگي نظام اسلامي برآمد.

رهبر كبير انقلاب اسلامي دلايل دشمني شرق و غرب با انقلاب اسلامي را اين‏گونه تشريح مي‏كنند:

امروزه غرب و شرق به خوبي مي‏دانند كه تنها نيرويي كه مي‏تواند آنان را از صحنه خارج كند اسلام است. آنها در اين ده سال انقلاب اسلامي ايران ضربات سختي از اسلام خورده‏اند و تصميم گرفته‏اند كه به هر وسيله ممكن آن را در ايران كه مركز اسلام ناب محمدي است، نابود كنند؛ اگر بتوانند با نيروي نظامي، اگر نشد با نشر فرهنگ مبتذل خود و بيگانه كردن ملت از اسلام و فرهنگ ملي خويش و...10

اميدواريم كه مسؤولان نظام جمهوري اسلامي و مردم مسلمان ايران با عنايت بيشتر به رهنمودها و وصاياي امام راحل، قدس سره، بتوانند توطئه‏هاي رنگارنگ استكبار جهاني بر ضد انقلاب اسلامي را يكي پس از ديگري خنثي كنند، تا اين انقلاب بتواند به هدف نهايي خود كه زمينه‏سازي انقلاب مهدوي است نائل شود.

خداوندا بر ما منت بنه و انقلاب اسلامي ما را مقدمه فروريختن كاخهاي ستم جباران و افول ستاره عمر متجاوزان در سراسر جهان گردان و همه ملتها را از ثمرات و بركات وراثت و امامت مستضعفان و پابرهنگان برخوردار فرما.11

پي‏نوشتها: