ميعادگاه منتظران

پرسش شما پاسخ موعود

اگر چنانكه ترس از كشته شدن توسط عوامل حكومت عباسي در همان آغاز امامت حضرت مهدي، عليه‏السلام، باعث غيبت ايشان گشته باشد، دو اشكال پيش مي‏آيد:

يكي اينكه همين خوف براي نائبان آن حضرت هم وجود داشت و بايد موجب غيبت آنان نيز مي‏شد.

ديگر اينكه بعدها كه حكومت عباسيان منقرض شد و حتي در بعضي دوران، شيعيان به حكومت رسيدند، ديگر جايي براي چنين خوفي باقي نماند؛ خصوصاً در عصر حاضر كه حكومت جمهوري اسلامي ايران به قدرت رسيده است.

آقاي سعيد قانعي - يزد

پاسخ:

قبل از پرداختن به جواب دو سؤال اين برادر عزيز، ذكر اين دو نكته ضروري است:

1. هيچ‏كس نمي‏تواند ادّعا كند كه ترس از كشته شدن تنها عامل غيبت امام زمان، عليه‏السلام، است بگونه‏اي كه اگر فرضاً اين ترس از بين رفت، ديگر عاملي براي غيبت باقي نماند.

بر اساس روايات مختلفه اصلي‏ترين عامل غيبت همان اراده حكيمانه الهي است كه مي‏تواند اسباب و عللي گوناگون داشته باشد و بر همگان نيز مخفي بماند.

گذشته از آنكه جريان سنّت هميشگي الهي، آزمايش همه جانبه مردم، ابتلاي مؤمنين، عدم آمادگي عمومي براي پذيرش حكومت جهاني توحيد و... نيز به عنوان برخي از حكمتهاي ديگر غيبت در روايات ذكر شده‏اند.

2. چنانكه در همان شماره موعود آمده است، اين ترس از كشته شدن هرگز به معناي ترس از مرگ و خوف از كشته شدن شخص امام زمان، عليه‏السلام، نيست، بلكه كنايه از كشته شدن پيام و منقطع شدن نعمت اسلام و بي نتيجه ماندن تعاليم و خالي ماندن زمين براي نائبان آن عالي مقام نيز است، اما چون ساير عوامل در مورد آنان تحقق نداشته، جايي براي بحث از لزوم غيبت آنان پيش نمي‏آيد.

با عنايت به نكته دوم نيز مي‏توان گفت: تنها كشته شدن امام زمان، عليه‏السلام، است كه چنان پيامدها و آثاري دارد و خوف از آن، حكمتي براي غيبت به شمار مي‏آيد. روشن است كه هيچ كدام از آن حكمتها بر كشته شدن هيچ نائبي مترتّب نبوده و از اين رو لزومي براي غيبت او ايجاد نمي‏كرده است.

از طرف ديگر با يك بررسي كوتاه نسبت به مبارزات حق و باطل در طول تاريخ مي‏توان به اين نتيجه رسيد كه همواره سردمداران كفر وستم، پيشوايان و رهبران اصلي را مورد هدف قرار داده‏اند تا ريشه مقاومتهاي حق طلبانه و عدالت خواهانه عليه خويش را بخشكانند.

در زمان هر يك از پيامبران و امامان، عليهم‏السلام، همواره كساني از اطرافيان و برگزيدگان آنان در ميان مردم مي‏زيسته‏اند، اما دشمنان هميشه به قتل خود آن بزرگواران انديشيده‏اند و كشتن هيچ‏كس ديگر را اهداف اصلي خود قرار نمي‏داده‏اند.

پس آنچه در غيبت امام زمان، عليه‏السلام، نيز به عنوان يكي از علل غيبت آن حضرت مؤثّر، است، همان عقيم گذاشتن توطئه دشمنان در نابودي آن بزرگوار است. بنابراين يا بايد بپذيريم كه عباسيان انگيزه‏اي قطعي براي كشتن اين نوّاب نداشته‏اند، يا اگر داشته‏اند آن را در حصول هدف خود كه نابودي شخصيت و اهداف امام زمان، عليه‏السلام، بوده است، كم تأثير مي‏ديده‏اند. به هر تقدير ترس از كشته شدن امام زمان، عليه‏السلام، را نمي‏توان با ترس از كشته شدن نوّاب مقايسه كرد و آن را عامل غيبت آنان نيز به شمار آورد.

در اين زمينه سخن يكي از علماي سرشناس معاصر با حسين بن روح نوبختي - سومين نائب خاصّ امام زمان، عليه‏السلام، - قابل توجه و دقت است. او در ذكر خصوصيات اين نائب بزرگوار مي‏گويد:

اگر دشمنان او را ريز ريز كنند، او امام زمان، عليه‏السلام، را به آنان نشان نخواهد داد.1

چهار نكته از اين فرمايش كوتاه استفاده مي‏شود.

1. حسين بن روح به عنوان

نائب امام زمان، عليه‏السلام، در معرض شكنجه و قتل فجيع است.

2. حكومت عباسي و ساير مخالفين ولايت، شكنجه‏گر و خونريزند و براي وصول به اهداف خود هر جنايتي را حتّي در حق بزرگان سرشناس جامعه روا مي‏دارند.

3. استقامت و پايمردي حسين بن روح در حدي است كه در سخت‏ترين و غير قابل تحمّل‏ترين شرايط نيز حاضر به همكاري با دشمن نخواهد بود.

4. هدف اصلي دشمنان دستيابي به امام زمان، عليه‏السلام، است و تنها به خاطر يافتن نشاني از آن امام غائب است كه ريز ريز كردن بزرگمردي همچون حسين بن روح را نيز ممكن است وسيله قرار دهند.

پيداست وقتي كه انگيزه دشمن براي يافتن و از بين بردن امام زمان، عليه‏السلام، اين قدر قوي است، خوف از قتل به عنوان يكي از علل غيبت موضوعيت مي‏يابد، و غيبت در چنين موقعيتي مطمئن‏ترين راه براي حفظ شخص شريف و شخصيت گرانقدر و اهداف والاي واپسين حجّت پروردگار و آخرين خليفه الهي بشمار مي‏رود.

اما راجع به اشكال دوم آنچه در روايات مربوطه آمده است مطلق خوف از كشته شدن است كه گاهي بصراحت و گاه با كنايه و اشاره به عنوان علّت غيبت ذكر گرديده است.

به عبارت ديگر بايد گفت: در هيچ روايتي نداريم كه ترس از كشته شدن به دست عباسيان يا هر شخص يا گروه ديگري مورد تصريح قرار گرفته باشد.

با توجه به اين نكته مي‏توان ترس از كشته شدن را نه فقط در ابتداي غيبت بلكه در طي همه قرون پس از آن نيز عامل غيبت و استمرار آن به شما آورد.

به ديگر بيان مي‏توان گفت: در هيچ زماني نبوده است كه اين عامل بطور كلي منتفي گرديده و ديگر خوف از كشته شدن امام زمان، عليه‏السلام، و ترس از نابودي پيامها و اهداف او وجود نداشته باشد.

آنچه نسبت به تشيع در برخي دورانهاي تاريخي مي‏بينيم هرگز نه از حيث حقيقت و صدق حاكمان، و نه از حيث وسعت و قدرت حاكميت آنان در پايه‏اي نبوده است كه خوف مذكور را مرتفع گردانيده باشد.

در عصر حاضر نيز با همه قدرت و صلابتي كه در سايه رهبريهاي امام، قدس سره، و مقام معظم رهبري، حفظه‏اللّه، و به بركت خونهاي مطهر شهيدان و جانبازيهاي افتخار آفرينان در عرصه‏هاي جهاد و سازندگي، نصيب جمهوري اسلامي ايران شده است، باز هم نه تنها جان امام زمان، عليه‏السلام، بلكه سلامت و زندگاني سران نظام نيز هرگز از توطئه‏هاي مكرر دشمنان داخلي و خارجي اين حكومت مقدس در امان نبوده است.

براستي در حاليكه صدها تن از شخصيتهاي والامقام اين انقلاب الهي به جرم زمينه سازي براي انقلاب جهاني امام زمان، عليه‏السلام، توسط استكبار و مزدوران آن به خاك و خون غلتيده و هنوز هم ادامه دهندگان راه آنان در معرض بيرحمانه‏ترين تعرضات و تهاجمات قرار دارند چگونه مي‏توان عامل خوف از كشته شدن امام زمان، عليه‏السلام، را نسبت به استمرار غيبت مرارت‏بار آن بزرگوار منتفي دانست!؟

اينجا دو نكته اساسي قابل بررسي است:

يكي اينكه اين انقلاب مقدس به همان اندازه كه تاكنون زمينه‏هاي قيام توحيدي جهانشمول حضرت مهدي، عليه‏السلام، را فراهم آورده و زمينه‏هاي غلبه دشمن و خوف بر جان پيشواي معصوم جهانيان را از بين برده است به همان اندازه نيز ظهور سراسر نور و سرور مولا، عليه‏السلام، را نزديك ساخته است؛ بر همگان است كه اين تلاش خدايي را با همه شدايد و سختيها تا آخرين سر منزل مقصود كه آماده كردن همه زمينه‏ها و به صف كشاندن همه دشمنان اسلام و امام زمان، عليه‏السلام، است؛ ادامه دهند.

ديگر اينكه چنانكه در ابتداي سخن ذكر شد ترس از كشته شدن يگانه عامل استمرار غيبت نيست. پس اگر روزي ملت سرافراز انقلاب اسلامي، به مرحله‏اي رسيد كه واقعاً خوف از كشته شدن مولاي خويش را برطرف شده ديد، باز هم بايد بكوشد تا ساير عوامل غيبت را در نهاد فرد و جامعه از بين ببرد و با حاكميت بخشيدن به تقوي و تقويت عدالت اجتماعي اصلي‏ترين زمينه‏هاي ظهور را فراهم آورد.

پي‏نوشت: